mastodon 4.7.1Euskarazko Wikipedian editatzen dugu, batez ere emakumeen biografiak sortu edo itzultzen ditugu
Eiffel dorrearen lehen solairuaren azpian, Frantziako 72 gizonezko zientzialari, ingeniaria eta matematikarien izenak daude erliebean idatzita, haien ekarpen zientifiko eta teknikoak omentzeko.
2026an, dorrean emakume zientzialari ospetsuen beste 72 izen gehitzeko proposamena aurkeztu zen.
Euskal WikiEmakumeok 72ak ekarri ditugu @euwikipedia@mastodon.eus|ra
https://eu.wikipedia.org/.../Eiffel_dorreko...
Gaurko egunez hil zen 2013an Felipa Domínguez Taguada, Gurutze Gorriko erizain eta miliziano komunista gipuzkoarra.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Felipa_Dom%C3%ADnguez_Taguada
Gaurko egunez jaio zen Idoia Beratarbide Arrieta (Oiartzun, 1977) artista eta ilustratzailea.[1]
Ilustratzaile lanaz gain, hainbat zeregin bete ditu kulturgintzaren barruan: Errenteriako Mikelazulo kultur elkarteko kudeatzaile eta eragile izan zen; Edo! argitaletxean editore lanak egin zituen; Metrokoadroka kolektiboaren bultzatzaile eta taldekide da eta honen baitan aktore, koordinatzaile, diseinatzaile eta arropa egile lanak egin ditu.
Gaurko egunez jaio zen Matxalen Bezos Arketa (Barañain, 1994) irakaslea eta idazlea, poeta.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Matxalen_Bezos_Arketa
Gaurko egunez jaio zen Xole Aire (Urepele, 1973) Urepeleko auzapeza eta artzaina.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Xole_Aire
Gaurko egunez hil zen Gurutzi Arregi Azpeitia (Lemoa, 1936- Zornotza, 2020) bizkaitar etnografoa izan zen. Etniker eta Labayru erakundeetan lan egin zuen (hasieratik, sortzaileen taldekoa izan baitzen); eta Euskal Herriko Atlas Etnografikoa koordinatu zuen.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Gurutzi_Arregi_Azpeitia
Gaurko egunez
Durangoko Euskal WikiEmakumeok asteroko hitzordua Andragunean.
12.280 emakume ekarri ditugu @euwikipedia@mastodon.eus|ra
GenerOrekatik gero eta hurbilago gaude.
Erdu, txiri-txiri lortuko dugu gure helburua.
Gaurko egunez jaio zen Iratxe Esnaola Arribillaga (Zarautz, 1981) informatika-ingeniaria eta unibertsitateko irakaslea da. Software librearen defendatzailea, hainbat herri-ekimenetan parte hartu du: esaterako, PuntuEus proiektuko koordinatzailea izan zen. Olaso Dorrea Fundazioko lehendakaria da.Hainbat hedabide eta elkarteren kolaboratzailea ere bada informatikako gaietan.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Iratxe_Esnaola_Arribillaga
Gaurko egunez jaio zen 1933an Celeste Caeiro, Portugaleko diktaduraren aurkako estatu-kolpea egin zuten militarren artean krabelinak banatu zituen portugaldar emakumea.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Celeste_Caeiro
Gaurko egunez jaio zen Olatz Arregui (Donostia, 1999) eslalon modalitatean piraguismoan lehiatzen den kirolaria da. Zilarrezko domina irabazi zuen 2023ko Eslalongo Munduko Piraguismo Txapelketan, taldeko K1 proban
https://eu.wikipedia.org/wiki/Olatz_Arregui
Gaurko egunez hil zen 2013an Karmele Rotaetxe, bilbotar hizkuntzalaria eta soziolinguista (j. 1932).
https://eu.wikipedia.org/wiki/Karmele_Rotaetxe
Gaurko egunez jaio zen Lina Huarte (Ororbia, Nafarroa, 1928 – Madril, 2017, soprano lirikoa izan zen, opera eta zarzuela lan ugaritan abeslari aritu zena.
Maitane Azurmendiren ilustrazioa
https://eu.wikipedia.org/wiki/Lina_Huarte-Mendikoa
"Eta euskal erresistentzian jarraitzeko ere jaio gara, marinela bere nabegaziorako sortu den bezala, eta burruka hori da egun libertateari eta giza duintasunari eman diezaiokegun onena".
Joseba Sarrionandia
Gaurko egunez jaio zen Rosa Mari Arano Ziarreta (Meñaka, Bizkaia, 1961) euskara-irakaslea eta euskararen irakaskuntzarako eta ikaskuntzarako material didaktikoaren egilea.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Rosa_Mari_Arano_Ziarreta
Kate Ritchie (Australia, 1978) australiar aktore, irrati esataria eta haur literaturako idazle ezaguna ekarri du @euwikipedia@mastodon.eus |ra Isabel Iraurgi Durangoko wikilariak
https://eu.wikipedia.org/wiki/Kate_Ritchie
Lurdes Totorikaguena wikikariak Amalia Ercoli-Finzi (Gallarate, 1937) italiar irakasle, ingeniari eta astrofisikaria ekarri du Euskarazko Wikipedia|ra
IAmaia ingeniaritza aeroespazialeko nazioarteko aditurik handienetako bat da, NASAko, ASIko eta ESAko aholkularitza zientifikoa eta Rosetta zunda espazialeko SD2 tresnaren ikertzaile arduradun nagusia
https://eu.wikipedia.org/wiki/Amalia_Ercoli-Finzi
Gaurko egunez jaio zen Elena Irureta Azanza (Zumaia, 1955 ) euskal aktorea da.
2023ko urrian Euskal Zine Bilerak Begirada saria eman dio Ane Gabarainekin batera, ikus-entzunezkoen alorrean egindako ekarpenengatik.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Elena_Irureta
Gaurko egunez jaio zen 1905ean Misericordia Abad Alcega, Gerra Zibilean fusilatu zuten nafar etxekoandrea (h. 1936).
https://eu.wikipedia.org/wiki/Misericordia_Abad_Alcega
Gaurko egunez jaio zen Cris Lizarraga (Bilbo, Bizkaia, 1992ko maiatzaren 8a) bizkaitar feminista, aktibista eta abeslaria da, Belako taldearen kidea. Bandarekin Espainiako estatuko jaialdirik garrantzitsuenetan hartu dute parte: FIB, Arenal Sound, Jazzpana, Sonorama eta abar
https://eu.wikipedia.org/wiki/Cris_Lizarraga
Jose Intxausti Durangoko wikilariak Nelly Roussel (Paris, 1878– Rueil-Malmaison, 1922) librepentsalari, anarkista eta feminista izan zena ekarri du Euskarazko Wikipedia|ra.
Europan jaiotza-tasa kontrolatzea defendatu zuen; horrez gain, Europako sistema kapitalisten barruan emakumeen eta amatasunaren aldeko zenbait neurri aldarrikatu zituen. Xarma handiko hizlaria zen; ezaguna zen, bere ahots leun baina, aldi berean, irmoarekin, jendea erakartzeko zuen gaitasunagatik.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Nelly_Roussel
Gaurko egunez jaio zen Ainhoa Achutegui Núñez (Caracas, 1978)
2013tik Luxenburgon Neumünster abadiako Kultur Topaguneko Centre Culturel (CCR) zuzentzen du.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Ainhoa_Achutegui
Gaurko egunez jaio zen Rosario Teodora Artola Elizetxea (Donostia, 1869 - 1950) euskal idazle izan zen, XIX. mendean euskaraz idazten hasitako lehen emakumeetako bat.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Rosario_Artola
Gaurko egunez hil zen Doris Benegas Haddad (1951, Caracas – 2016 Valladolid) euskal herritar abokatua eta ezkerreko militante bat izan zen.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Doris_Benegas
Euskal WikiEmakumeok proiektuaren aurkezpena Ondarroako Etxelila Ondarruko Emakumin Topaleku-n
Gaurko egunez Maria José Bravo del Valle (Donostia, 1964 - 1980) espainiar eskuin-muturreko talde batek bahitu, bortxatu eta erail egin zuen.
Poliziak hilketa ez zuen inoiz ikertu, eta zeuden aztarnak desagertu ziren. Bravoren mutil lagun Francisco Javier Rueda larri zaurituta agertu zen, eta zortzi urte geroago hil zen zaurien ondorioz.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Maria_Jose_Bravo
Gaurko egunez jaio zen Ohiane Unzalu Aldekoa (Amaitermin, Abadiño, 1987) bizkaitar nutrizionista, kirol monitorea eta lasterkaria da. 2025ean, mendi lasterketen Euskal Herriko Kopan bigarren sailkatu zen.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Oihane_Unzalu
Gaurko egunez jaio zen 1922an Micaela Portilla, XX. mendeko Euskal Herriko antropologo eta historialarien artean garrantzitsuenetakoa, Gasteizen (h. 2005).
https://eu.wikipedia.org/wiki/Micaela_Portilla
Lurdes Totorikaguena Durangoko wikilariak Lucy Everest Boole (Blackrock, 1862 - Notting Hill, 1904) irlandar kimikari eta farmazialaria izan zena ekarrii du @euwikipedia@mastodon.eus |ra
Luxy Royal Free Hospital-eko Emakumeen Medikuntza Eskolako lehen emakumezko irakaslea izan zen, eta Royal Institute of Chemistry-ko lehen emakumezko kidea
https://eu.wikipedia.org/wiki/Lucy_Everest_Boole
Gaurko egunez jaio zen Elisa Beatriz Bachofen (Argentina, 1891 - 1976) argentinar ingeniaria izan zena. 1918an Argentinan eta Hego Amerikan Ingeniaritza zibilean diplomatutako lehen emakumea, Feminista aktiboa, 1918an Batasun Feminista Nazionalaren bazkide sortzaileetako bat.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Elisa_Bachofen
Gaurko egunez jaio zen Leire Ruiz Ganuza (Iruñea, 1983) nafar antzezlea telebistan aritzeagatik ezaguna dena. Antzerkian ere lan egin du. ETBko Vaya Semanita saioan egindako lanagatik da ezaguna. ETB2n RH+ saioa aurkeztu du.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Leire_Ruiz
Gaurko egunez hil zen 2015ean Juncal Ballestín, arabar margolari eta irarlea (j. 1953).
https://eu.wikipedia.org/wiki/Juncal_Ballest%C3%ADn
Esti Artetxe Ondarroako wikilariak Lana Corujo (Lanzarote, 1995) Kanarietako idazle eta ilustratzailea ekarri du Euskarazko Wikipedia-ra.
Lana, 2013an, 18 urterekin Lanzarote utzi eta Madril eta Parisen egin zituen ilustrazio ikasketak. Ilustrazioan eta diseinuan trebatu zen Arte 10 Eskolan eta publizitate agentzietan lan egin zuen hainbat urtez Madrilen
https://eu.wikipedia.org/wiki/Lana_Corujo
Gaurko egunez jaio zen Itsaso Larramendi Elexgaray (Bilbo, 1990) euskal arkitektoa da, "Aldiri. Arkitektura eta abar" aldizkariko dinamizatzaileetako bat eta erredakzio kontseiluko kide 2016az geroztik.
Ordutik TIPI kooperatiban ere ari da, parte-hartze eta berdintasun proiektuen zuzendaritzan eta egikaritzan. Hirigintzaren potentzial politikoa lantzen du, bertan bizi diren pertsonentzako hiri-inguruak hobetzearren.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Itsaso_Larramendi
Trataren kontrako eguna
Gaurko egunez 1749an Ijitoen Sarekada Handia Espainian, Fernando VI.a erregeak aginduta. Erresumako ijito guztiak atxilotu eta lan esparruetan preso izan zituzten. 1765ean askatu zituzten azkenak.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Ijitoen_Sarekada_Handia
Gaurko egunez jaio zen Beatriz García Markaida (Sestao, 1996) euskal fisikari, fisikari kuantiko eta zientzialari konputazional kuantikoa.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Beatriz_Garc%C3%ADa
Durangoko Euskal WikiEmakumeok asteroko hitzordua Andragunean.
Orain arte 12.230 emakume ekarri digutu @euwikipedia@mastodon.eus |ra.
Motibazioa da gure motorra.
Erdu zeu ere, emakumeak bistaratzera era euskara bultzatzera.
Gaurko egunez jaio zen Nerea Ariznabarreta Izkue (Eibar, 1981) narratzailea eta antzerkigilea.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Nerea_Ariznabarreta_Izkue
Gaurko egunez jaio zen Julita Beraza Leibar (Anoeta, 1925– Mexiko, 2020) erraketista profesionala izan zena.
Munduko txapelduna izatera iritsi zen.
24 urtez jokatu zuen Anoetarra, garai guztietako erraketista onenetarikotzat hartua izan da.
Horren erakusle publikoak jartzen zizkion goitizenak: La Reina, La Única edota La Venus Rubia.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Julita_Beraza
Mamen Ondarroako wikilariak Marie Hammer (Kopenhage, Danimarka, 1907-2002) daniar zoologo eta entomologoa izan zena ekarri du Euskarazko Wikipedia|ra.
Mariek Oribatidoen 150 genero berri inguru eta ia mila espezie berri aurkitu zituen, eta bere ikerketak kontinenteen jitoaren ondoriozko espezieen sakabanaketa frogatu zuen.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Marie_Hammer
Gaurko egunez jaio zen Josefa Egaña (Deba, 1923) erraketista profesionala izan zena.
Pepita eta Pichón izengoitiez kantxaratu zen. Atzelari postuan jokatu zuen 18-19 urtez: Donostian, Katalunian, Kanarietan, Acapulcon eta Mexikon
Maitane Azurmendi|ren ilustrazioa
https://eu.wikipedia.org/wiki/Josefa_Ega%C3%B1a
Gaurko egunez jaio zen Irati Eguren Arruti (Durango, Bizkaia, 1981) euskal arkitektoa, ilustratzailea eta feminista da.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Irati_Eguren
Gaurko egunez hil zen Concha Chaos, izen osoz Concepción Chaos Lloret (Ávila, 1937ko abenduaren 8a - Donostia, 2014), donostiar liburuzaina izan zen, Donostiako Haur Liburutegi Nagusia eta Haur Liburuaren Dokumentaziogunearen sortzaile eta arduraduna.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Concha_Chaos
Gaurko egunez jaio zen Kristina Saralegi Arribillaga (Leitza, Nafarroa Garaia, - 2022)[1] baserritarra, abeltzaina, talogilea eta ekintzailea izan zen. Euskal Herrian oso ezaguna zen, batez ere baserriaren, kirolaren eta tradizioen inguruko hainbat arlotan.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Kristina_Saralegi
Gaurko egunez 1936an, Izkon, bortxatu eta ondoren fusilatu egin zituzten:
Adela Campaña Ortiz, nafar etxekoandrea (j. 1886).
Asunción Campaña Ortiz, nafar etxekoandrea (j. 1869).
https://eu.wikipedia.org/wiki/Adela_Campa%C3%B1a_Ortiz
https://eu.wikipedia.org/.../Asunci%C3%B3n_Campa%C3%B1a...
Argakia: Lotiko hilerri klandestinoa Ver menos
Gaurko egunez hil zen Francisca Sarasate Navascués (A Coruña, 1853- Iruñea, 1922) nafar idazlea izan zen, Pablo Sarasate biolinistaren arreba. Liburuak Francisca Sarasate de Mena gisa sinatzen zituen, bere senarraren abizena ere erabiliz.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Francisca_Sarasate
Gaurko egunez jaio zen Ane Odriozola Cia (Legazpi, Gipuzkoa, 1979) idazlea.
https://eu.wikipedia.org/wiki/Ane_Odriozola
Gaurko egunez hil zen Elena Pérez, txistularia, Eibarko Usartza Txistulari Taldeko zuzendaria (j. 1968).
https://eu.wikipedia.org/wiki/Elena_P%C3%A9rez