mastodon 4.7.3+procolix.mnlDe Dwingeloo radiotelescoop, gebouwd in 1956, is tegenwoordig een werkend rijksmonument. Stichting CAMRAS gebruikt de telescoop voor radiosterrenkunde en radio-experimenten. Er zijn regelmatig rondleidingen in de telescoop. Scholieren en studenten kunnen langskomen voor een eigen onderzoek. https://www.camras.nl
Vandaag precies 70 jaar geleden opende Koningin Juliana de Radiotelescoop Dwingeloo. In de lunchpauze hebben collega's van @astron@mastodon.nl dit gevierd door de opening na te spelen, met de originele knop, Roelie als Hare Majesteit en Michel als professor Oort.
Een leuke dag vandaag met vijf rondleidingen. Tijdens die rondleidingen waargenomen: onze 'huispulsar' B0329+54, de zon, twee cubesats (Marina uit Slovenië en Ten-Koh 2 uit Japan), de deep-space satelliet DSCOVR, de waterstoflijn in de spiraalarmen van onze Melkweg, een high-velocity cloud, de krabnevel, quasar 3C295.
Onder de bezoekers waren veel kinderen met slimme vragen!
We are tracking #Artemis II with the historic Dwingeloo radio telescope. In the doppler shift of the carrier signal we see the manual manoevers that the astronauts perform while flying formation with the upper stage.
Heel bijzonder bezoek uit Japan (!) gisteren. Het team van de cubesat RSP-03 kwam langs. Dit satellietje is in sept. '25 uit het ISS gezet, en kwam in februari alweer in de dampkring terecht. Het signaal was helaas zo zwak dat voor ontvangst een 25-meterschotel nodig was. Met ontvangst uit Dwingeloo en improviseren zijn alsnog haast alle missiedoelen gehaald.
Het team, allen vrijwilligers, kwam naar Dwingeloo om de telescoop te bewonderen en kennis te maken. Het was een inspirerende dag!
We're still tracking #Artemis II with the Dwingeloo radio telescope, with four very enthusiastic amateurs staying up all night in the control room. We just witnessed the Orion upper stage separation burn in our doppler tracking.
We think a Tianwen-2 manoever happened early 7 June, as expected. With the Bochum telescope (AMSAT-DL) and the Dwingeloo telescope, we observe that a) Tianwen-2 is close to the asteroid on the sky and b) the change in the line-of-sight velocity (Doppler) now almost matches that of the asteroid.
De vuurbol van 8 maart 18:55, die in Duitsland als meteoriet neerkwam, is ook vastgelegd door een camera op het dak van @astron@mastodon.nl, met een gastrol voor de radiotelescoop.
De camera heet DAARO! en wordt onderhouden door de Werkgroep Meteoren.
Met honderd Nederlandse amateur-astronomen en radio-amateurs hadden we vandaag in Dwingeloo een seminar over het detecteren van waterstof in de Melkweg met eenvoudige middelen. Op deze foto staan vijf van de meegebrachte antennes waarmee vandaag succesvol is gemeten: een helix, een satellietschotel, een yagi, een hoorn en een verfblik.
De 25m-schotel zag natuurlijk de waterstoflijn ook, maar je zou kunnen zeggen dat die niet valt onder eenvoudige middelen.
Dank aan @astron@mastodon.nl voor de gastvrijheid!
Onze waarnemingen van #Artemis II zitten erop! Op de laatste nacht waarnemingen kwam de Orion-capsule niet meer dan 3 graden boven de horizon.
We hebben de afgelopen negen nachten gekeken, met een crew van 14 operators. John en Herman namen drie nachten voor hun rekening!
Een van onze absolute hoogtepunten van 2025: we hebben met de Dwingeloo telescoop speciaal ontworpen signalen gezonden naar de maan. De echo's, o.a. ontvangen met de @astropeiler@euskirchen.social, leverden via correlatie een scherpe 'delay-doppler' kaart van het maanoppervlak op.
#jaaroverzicht2025
De vrijwilligers van de radiotelescoop Dwingeloo volgen de maanmissie Artemis II. Dat is zo gaaf, dat vandaag zowel Radio 1 als RTL Nieuws als RTV Drenthe langs zijn geweest:
* https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/18350859/amateurs-in-dwingeloo-helpen-mee-met-maanmissie-nasa-het-moet-nu-goed-gaan
* https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nos-radio-1-journaal/019d576a-15c0-702a-ab3d-2ccc365a1c9c/2026-04-04-radiotelescoop-dwingelo-volgt-artemis-ii-missie
* RTL Nieuws van vandaag 19:30, laatste item
We are tracking #Tianwen2 these days. The Chinese probe is on its way to study the near-Earth asteroid Kamo'oalewa. The exact trajectory of Tianwen-2 is not public, so we had to search around Kamo'oalewa. It helps that the radio signal of Tianwen-2 is very loud. With the narrow beam of the Dwingeloo radio telescope, we can pinpoint Tianwen-2's position to about 0.1 degree.
Using the Dwingeloo radio telescope (which predates spaceflight!) we are tracking the carrier frequency of #Artemis II. Maneuvers cause slight changes in that frequency. We annotated the timestamps of Day 1's proximity operations demonstration and we are measuring velocity changes of just a few m/s!
De pulsar-waarneming van gisteren tijdens een heftige onweersbui had wat opschoonwerk nodig. Na het verwijderen van alle stukjes met bliksem erin blijft een mooi puls-profiel over (rechts).
De buren zijn weer wakker! 🐍
Vandaag precies 75 jaar geleden werd in Amerika door Ewen & Purcell de waterstoflijn gemeten. Het bestaan van deze '21-centimeterlijn' werd door Henk van der Hulst in 1944 voorspeld. Dat deze lijn gemeten kon worden, eerst in Amerika en een paar maanden later ook in Kootwijk, was een groot succes voor de radioastronomie.
Tegenwoordig kunnen ook amateurs de waterstoflijn meten. Zij kwamen vorige week in Dwingeloo bijeen voor het seminar 'Waterstof in je achtertuin'. Zie https://www.camras.nl/blog/2026/seminar-waterstof-in-je-achtertuin/
Een leuk bezoek vandaag van een delegatie ingenieurs van KIVI. Ze bezochten ook @astron@mastodon.nl (gelukkig maar, want deze groep past niet in een keer in de telescoop).
Tijdens de Landelijke Sterrenkijkdagen zijn gisteren ruim honderd bezoekers langs geweest. Het was helaas bewolkt, maar dat maakt voor de radiogolven niet zoveel uit.
Het Dagblad van het Noorden kwam ook een kijkje nemen: https://dvhn.nl/drenthe/westerveld/geen-zes-planeten-op-een-rij-tijdens-sterrenkijkdagen-in-dwingeloo-wel-een-pulserende-ster.-je-voelt-je-hier-zo-nietig-48599078.html
Quite a highlight: we measured a galaxy billions of light years away by combining the signals from the dishes in Bochum and Dwingeloo, in a technique called VLBI. This marks the first time ever that VLBI has been done between these two dishes, and probably the first time that Dwingeloo has done VLBI on S band (2GHz).
A write-up is on https://amsat-dl.org/en/a-look-back-ten-billion-years-with-sdr-interferometry-and-amateur-radio-know-how/
Met zelfgeschreven software is het ons gelukt om interferometrie te doen met o.a. de @astropeiler@euskirchen.social . Het hoogtepunt hiervan was wel een waarneming door @telkamp@mastodon.social van de quasar 'S5 0014+18'. De radiogolven die we hebben gemeten zijn 11.6 miljard jaar onderweg geweest, met z=3.366 een afstandsrecord voor beide telescopen.
#jaaroverzicht2025
Op 3 april, Goede Vrijdag, geven we rondleidingen in de radiotelescoop. Voor ons een 'standaard' programma, maar het is behoorlijk bijzonder wat we laten zien. Bijvoorbeeld het signaal van een pulsar op 5000 lichtjaar afstand, signaal van een sterrenstelsel op honderden miljoenen lichtjaren, of de keiharde radioruis van onze eigen zon.
Reserveren kan via https://www.camras.nl
Last Thursday, a group of European radio telescopes (HyperFlash / ÉCLAT) detected a flash from the repeating Fast Radio Burst that was discovered end of December. And we also detected this burst!
Unfortunately our detection came in too late to be included in the telegram, but here it is!
https://www.astronomerstelegram.org/?read=17588
Voor aanstaande zondagochtend 26 april zijn er nog plaatsen vrij voor de rondleidingen in de radiotelescoop. Reserveren kan via www.camras.nl. Mooi weer om de zon te observeren! Of een ander sterrenstelsel, of allebei. Zie https://www.camras.nl
Aanstaande maandagochtend komt een verslaggever van Radio 1 een kijkje nemen in de radiotelescoop. Dit korte live-interview vindt plaats rond 4 uur 's ochtends.
Het programma 'De nacht van KRO-NCRV' kwam eind 2024 ook al langs, toen voor een drie uur durende live-uitzending, met allerlei gasten die in de telescoop langs kwamen. Die uitzending is nog terug te kijken: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-nacht-van/9dbd2421-6060-4a7d-bddc-d8bf011eb1a6/2024-12-16-op-reis-naar-de-sterren-de-nacht-van-kro-ncrv-vanuit-de-grootste-telescoop-in-nederland
During yesterday's seminar @galaxy_map@mastodon.social gave guided VR-tours through an all-sky neutral hydrogen data cube. He made this visualization specially for our seminar!
RTV Drenthe maakte naar aanleiding van 75 jaar @astron@mastodon.nl de driedelige documentaire 'Gefluister uit het duister'. In deel 1 is de radiotelescoop Dwingeloo uitgebreid in beeld. Vanavond verschijnt deel 2.
Terugkijken kan via https://www.rtvdrenthe.nl/tv/programma/gefluister-uit-het-duister-75-jaar-astron/S210
Enzo Knol was vorige maand bij @astron@mastodon.nl en bij de radiotelescoop op bezoek, en maakte er een vlog van wel een uur over. https://youtu.be/hMZFPwi0Ros?si=T1uNktyQJ3H8gANu&t=4811
