Jacek Mańko

Ukazał się najnowszy numer Magazyny kontakt pod tytułem "Ujawniamy" poświęcony (nie)wiedzy, dezinformacji oraz teoriom spiskowym.

Miałem przyjemność napisać do tego numeru tekst zatytułowany "Jeden ekspert powie tak, a drugi nie jest ekspertem", który traktuje o kryzysie wiedzy eksperckiej (z niesamowitymi ilustracjami @pola.piesak)

Zjawisko kryzysu wiedzy eksperckiej wydaje się być w Polsce wciąż nie do końca rozpoznane, co wyraża się pewnym oczekiwaniem społecznym, jakoby:

"Eksperci czy naukowcy mieliby więc za zadanie przede wszystkim zredukować niepewności, a niekiedy też rodzący się z niej zwykły lęk po stronie opinii publicznej. Czyli mają po prostu wyjść i powiedzieć, o co w danym problemie chodzi: co się wydarzy, co robić, czego unikać, co zadziała, a co nie, które stanowiska pracy albo szczepionki są bezpieczne.
Eksperci mają być jak Jezus, który podczas Kazaniu na Górze nauczał: „Niech wasza mowa będzie: Tak, tak; nie, nie. A co nadto, od Złego pochodzi.”

Nie byłbym też sobą jakbym nie dodał czegoś o sztucznej inteligencji ;)

Całość tekstu do przeczytania jedynie wraz z całym Magazynem (do którego zakupu bardzo zachęcam!) pod adresem

https://magazynkontakt.pl/magazyn/kontakt-59-2026-ujawniamy/

Te 20-30 zł to bardzo symboliczna opłata, jak za taką jakość tekstów oraz ilustracji!

Yy a to po jakiemu jest?

Miałem sposobność (skądinąd już drugi raz) zagościć w znamienitym podcaście Techstorie tym razem tematem odcinka było zagadnienie w pewnym sensie bardzo mi bliskie (a w innym bardzo obce) jakim jest tzw. "ogólna sztuczna inteligencja" czyli Artificial General Intelligence AGI.

Wrzucam link do spotify, ale jest też na YT i pewnie innych podcastowniach też

https://open.spotify.com/episode/6F8J3xr3UwdEYeJJfTbxXy?si=36b2f25399eb4a1e

Dodatkowo – tym bardziej zaszczyt mnie kopnął – wypowiadam się obok Karen Hao, która AGI poświęca sporo miejsca w swojej książce "Imperium sztucznej inteligencji".

Jak również mnóstwo innych nagrań czy tekstów, by wymienić kilka w ramach poszerzenia perspektywy:

🔷 "Why is OpenAI So Obsessed with AGI?" – https://www.youtube.com/watch?v=lsuSrT2Yfo4

🔷 "Silicon Valley Insider exposes Cult-Like AI Companies | Aaron Bastani Meets Karen Hao" – https://www.youtube.com/watch?v=8enXRDlWguU

W ogóle to korzystając z okazji podrzucę też parę innych ważnych dla mnie źródeł pisanych w tej sprawie. I tak:

🔷 Tekst z 2017 autorstwa samego założyciela Wired Kevina Kelly'ego "The Myth of a Superhuman AI" (ma, nadzieję, że nie zmienił poglądów w międzyczasie!) – https://www.wired.com/2017/04/the-myth-of-a-superhuman-ai/

🔷 Tekst "The Myth of AGI" – https://www.techpolicy.press/the-myth-of-agi/ z Tech Policy Press autorstwa prof. Emily Bender oraz Alex Hanna, autorek niewydanej jeszcze po polsku książki "The AI Con: How to Fight Big Tech’s Hype and Create the Future We Want"

🔷 Raport AI Now Institute Artificial Power: 2025 Landscape Report
a w szczególności rozdział 1.1 "The AGI Mythology: The Argument to End All Arguments" – https://ainowinstitute.org/publications/research/1-1-the-agi-mythology-the-argument-to-end-all-arguments

W maju polecam świeżo wydane tłumaczenie książki autorstwa Karen Hao „Imperium sztucznej inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana” wydanej przez Wydawnictwo Szczeliny w tłumaczeniu Piotra Grzegorzewskiego.

Oraz wywiad dla OKO.press, jaki na te okoliczność miałem przyjemność przeprowadzić z Autorką.

Link 👉: https://oko.press/karen-hao-imperium-a-i-od-ideologii-do-wladzy

W rozmowie rozkładaliśmy imperium na czynniki pierwsze: od modelu finansowania VC przez ideologię religię i politykę, bo to na tych filarach takie imperium sie trzyma. No i nie zapominajmy, że skoro imperium to „emperor has no clothes” o czym (najwyższy czas) się przekonujemy.

Najważniejszy dla mnie wątek tej rozmowy (oraz książki) był taki, że to co obecnie najczęściej nazywamy sztuczną inteligencją (czyli to coś głównie w wariancie kalifornijskim finansowanym przez VC coraz częściej zaprzęgane przez aparat państwowy do "wygrania globalnego wyścigu") jest tak naprawdę projektem politycznym wspieranym dodatkowo przez quasi-religijne ideologie.

Projektem politycznym, w którym chodzi o pozbawianie ludzi sprawczości, narzucanie określonych wizji pracy, gospodarki (czyli labor displacement). a nawet wizji natury ludzkich zdolności poznawczych. I to na tych filarach jakoś trzyma się to imperium

Jak mówi w wywiadzie sama Karen Hao:

"Właśnie dlatego uważam AI za projekt polityczny. Chodzi o próbę zbudowania globalnego systemu politycznego, w którym istnieje tylko jeden dominujący gracz – podejmujący wszystkie decyzje – i jest nim samo imperium."

A jedną z dostępnych, choć chyba niedocenianych metod w walce przeciwko takim imperium są formy organizacji środowisk pracy.

Zapraszam do lektur(y)!

Popełniem tekst dla Więzi. Pierwszy choć mam nadzieję, że nieostatni.

Zachęcam do lektury:

https://wiez.pl/2026/05/21/sztuczna-inteligencja-jest-falszywa-odpowiedzia-na-prawdziwy-kryzys/

Krótka zajawka:

Powiedzieć, że hype (ang. określenie na medialny szum, rozgłos wokół wydarzenia, osoby lub produktu) wokół sztucznej inteligencji przeorał naszą zbiorową wyobraźnię, to jakby nic nie powiedzieć. Wystarczy krótki rzut oka na – niezastąpioną w tej kwestii – platformę społecznościową LinkedIn, by zobaczyć wysyp nagłówków oraz postów w rodzaju: „uczę się AI” albo „korzystam z AI”.

Nieco wyżej na tej aspiracyjnej drabinie znajdują się ci, którzy deklarują, że „nauczają AI”, podczas gdy najwyższym stopniem wtajemniczenia wydaje się być „wdrażanie AI”. A jeśli ktoś nie za bardzo wie, co właściwie napisać o swoim związku z tą technologią, to wpisuje po prostu „entuzjasta AI”, by chociaż symbolicznie zaznaczyć tym samym swoją przynależność grupową.

Microsofto-speaku ciąg dalszy – człowiek chciał otworzyć sobie OFFLINE własny plik we wordzie własnoręcznie utworzony i zapisany – niestety w chmurze microsoftu

Bardzo fajne UX patterny. Po co w ogóle wskazywać, które zgody są obowiązkowe a które służą "profilowaniu i marketingowi"

Wielki Post to w tradycji katolickiej czas rekolekcji i choć nie jestem przesadnie religijny, pozwolę podzielić się zwięzłym, esencjalnym nagraniem przygotowanym przez Zakon Dominikanów "Czy sztuczna inteligencja posiada status osobowy i realną inteligencję?" autorstwa dr hab. Mariusz Tabaczek OP

Nagranie zawiera wiele smakowitych fragmentów, także dla niewprawnych teologicznie istot nieposługujących się określeniami takimi "substancja" czy "duchowa dusza", oto jeden z nich:

"Wizja transferu umysłu [do komputera] opiera się na błędnej gnostyckiej antropologii która traktuje jaźń, czyli osobowość podmiotową, jak software który można odseparować od hardware'u ciała. Tymczasem ludzka osoba to niepodzielna jedność hylemorficzna."

Mniej więcej wiadomo o co chodzi i można znaleźć wspólny grunt zdecydowanie łatwiej niż z przedstawicielami "Zakonu AI".

Link (choć ten AI slopik na grafice zupełnie niepotrzebny) 👇

https://www.youtube.com/watch?v=C8TdwQOna2c

sell me this piekarnik
it's AI powered

Dla Forum Akademickiego razem z dr hab. prof UŚ Michałem Krzykawskim napisaliśmy tekst/polemikę o roli naukowców kontekście rozwoju technologii obliczeniowych zwanych sztuczną inteligencję.

W tle ideologiczne uwikłanie, wątek AI Safety, czyli czy technologia może 'sama z siebie' coś zrobić, np. dokonać przełomu naukowego, albo skrzywdzić człowieka.

Zapraszam do lektury:

https://forumakademickie.pl/po-co-nam-naukowcy-skoro-mamy-ai-polemika/

#humdev

koncypuję takiego mema, wersja beta

Co to w ogóle za blada, mechanistyczna, pusta w środku postać bez wyrazu pełniąca głównie funkcję dekoracji wewnętrznej?

O, nawet robot też jest.

Metaverse zdechł, teraz to cholerstwo. Obrodziło dobrymi wiadomościami ostatnio

Jakis czas temu zaczalem robic taka kompilacje - na czasie

Akurat na Triduum Paschalne.

Przy okazji warto otwiedzać blog Eda Zitrona! https://www.wheresyoured.at

Strasznie mi sie podoba na *nowej* stronie Blablacar, że jest domyślnie zaznaczona i jakże bardzo widoczna opcja w lewym dolnym roku "pokaż noclegi", która akurat przekierowywuje na stronę Bookingu po tym co wpiszemy w "miejsce docelowe"

To bardzo dobrze współgra z 20-30% prowizją, jaką Blablacar pobiera od pasażerów!! Czyli przy przejeżdzie za 60 zł, które płacimy kierowcy, dodatkowe 15zł haraczu płacimy platformie.

Kapitalizm platformowy to jest jednak coś

Fajno, od teraz logując się na WP trzeba klikac w bardzo dobrze widoczny, wyeksponowany na pierwszym miejscu przycisk, "Rozumiem ryzyko" w kontekście korzystania z adblocków :)

wciąż aktualne

Jest straszną ironią losu że ten paskudny robot ma sie nazywać "Platon", podczas gdy faktyczny Platon jest rugowany z uczelni wyższych

Pod koniec marca w Wyborcza.biz ukazał się wywiad (po lewej) z Peterem Wallichem "doradcą ds. bezpieczeństwa AI". Pozornie tytuł ten może trochę kontrastować z leadem tego wywiadu, który raczej przypisalibyśmy jakiemuś technologicznemu liderowi/ewangeliście.

Popełniłem polemikę – link (za paywallem 💸)

https://wyborcza.biz/biznes/7,179195,32711884,strzezcie-sie-falszywych-doradcow-ds-bezpieczenstwa-ai.html

Okazuje się, że nie ma tu żadnej sprzeczności, a dość niejasny obszar "bezpieczeństwo AI" - tłumaczone z angielskiego jako "AI Safety" – choć ma się zajmować przede wszystkim bezpieczeństwem i ochroną ludzi przed sztuczną inteligencją, to nagminnie powiela dominujące narracje z kalifornijskiego sektora AI, tę o nadchodzącej "superinteligencji" czy że "Bo być może podzielimy los małpek kapucynek. Będziemy istnieć, ale zasadniczo będziemy dla świata całkowicie zbędni. "

I nie tylko, bowiem – co trzeba wyraźnie podkreślić – obszar „AI Safety”, pozostaje w istotnym stopniu uwikłany finansowo, personalnie oraz ideologicznie w relacje z technologicznymi korporacjami i startupami AI.

Mamy tu więc do czynienia ze swoistym ekosystemem wzajemnych zależności: „AI Safety” potrzebuje przemysłu AI, by uzasadniać swoją rolę poprzez ostrzeganie przed „wykładniczo rosnącymi możliwościami AI”, a z kolei przemysł ten potrzebuje działów „AI Safety” niczym listka figowego jako sygnał odpowiedzialności i troski o społeczne konsekwencje rozwoju technologii.

Na weekendową lekturę poleca się mój tekst dla @oko_press@101010.pl o(medialnym) zjawisku tzw. 'psychozy AI'.

Należy od razu sprostować, iż samo to określenie 'psychoza AI' jest co najwyżej skrótem myślowym i jako takie nie funkcjonuje w literaturze medycznej ani naukowej. Nie oznacza, to że jest zupełnie nieprzydatne. Ani że chatboty nie niosą żadnych ryzyk (bo wiemy że tak).

A na anglojęzycznej Wikipedii istnieje nawet osobne hasło „Przypadki śmiertelne powiązane z użyciem chatbotów” (Deaths linked to chatbots) wymieniające wiosną 2026 roku kilkanaście przypadków.

https://oko.press/czy-obcowanie-z-chatbotami-moze-wywolac-psychoze-sprawdzamy-te-leki

Hmm, nasuwa mi się pewien pomysł

Oczywiście wysyp antyukraińskich komentarzy - i to na każdej platformie społecznościowej