Kurdystan.info

W tym roku w Polsce obchody Newroz odbyły się w co najmniej 5 miejscach – w Łodzi, w Krakowie i 3 (!) w Warszawie. Niestety tylko uczestniczki jednego z nich chciały udostępnić publicznie swoje nagrania. Pozostałe obawiają się represji ze strony Turcji, choć są to obchody związane z kulturą kurdyjską w kraju położonym na innym kontynencie! Dlatego w weekend byłyśmy też na targach turystycznych we Wrocławiu, gdzie zachęcałyśmy potencjalne turystki i turystów, żeby nie planowały wakacji w Turcji. Jak już pisałyśmy, Turcja prześladuje swoje własne obywatelki, a także społeczność kurdyjską wszędzie tam, gdzie żyje, np. w Polsce. Dlatego nie chcemy zasilać budżetu na zbrojenie Turcji naszymi wakacjami i was do tego również zachęcamy!

Jeszcze kilka ujęć z obchodów Asyryjskiego Nowego Roku w Północnej i Wschodniej Syrii. Prawdopodobnie najstarszych znanych nam obchodów Nowego Roku celebrowanych nieprzerwanie od prawie 7000 lat.

W wideo wykorzystałyśmy fragmenty tekstu „Narodowa rewolucja Beth Nahrin. Odrodzenie starożytnych ludów”. Beth Nahrin to nazwa, którą społeczność Asyryjska, najstarszy nadal istniejący lud Mezopotamii, nadała zamieszkiwanym przez siebie terenom, i której nadal używa. Tereny te w dużej mierze pokrywają się z obszarem, który ludność kurdyjska nazywa Kurdystanem.

Syriac Press – The Beth Nahrin National Revolution: Resurrection of ancient peoples

W dniach 17-19.04.2026 w Warszawie odbędzie się festiwal kultury kurdyjskiej. Wydarzenie jest za darmo, ale ważna sprawa.
Trzeba zarezerwować sobie wejściówki. Nie zwlekajcie bo znikają jak ciepłe bułeczki 🙂
Program i rezerwacja wejściówek tutaj

Do Afrin wracają kolejne rodziny kurdyjskie, które musiały stamtąd uciekać po zajęciu tego regionu przez Turcję i wspierane przez nią fundamentalistyczne bojówki SNA. Społeczność kurdyjska, która została tam mimo codziennej przemocy ze strony okupantów, wita powracających z radością: LINK

Powrót wypędzonych wzbudza jednak niezadowolenie Arabskich osadników, którzy byli osiedlani na ziemiach kurdyjskich przez Turcję. Osadnicy w Afrin nie chcą opuszczać kurdyjskich miast i wiosek, i prowokują powracających Kurdów flagami z Saddamem Huseinem. Saddam Husein był odpowiedzialny za brutalną politykę czystki etnicznej wobec społeczności kurdyjskiej w Iraku, w tym za masakrę w Halabjy (5000 osób cywilnych zabitych bronią chemiczną) i wiele innych przypadków użycia broni chemicznej w kurdyjskich miastach i wioskach, przymusowego wysiedlenia tysięcy Kurdyjek i Kurdów z ich ziem, ataków z powietrza i masowych egzekucji, które pozbawiły życia od 100 do 180 tysięcy osób.

Turcja celowo osiedlała społeczność arabską na terenach przez siebie zajętych, żeby zmienić demografię regionu i wywołać napięcia etniczne. LINK

Kilka migawek z Wielkanocy w Asyryjskim Kościele Wschodu w mieście Til Temir (Północna i Wschodnia Syria)

Do końca lutego trwa festiwal online filmow kurdyjskich Zagros.
Filmy można obejrzeć za darmo z napisami eng:

https://zagrosfestival.com/films-2026/

28 i 29 marca w Szczecinie odbywał się Weekend dla Rożawy. Tutaj wideo z demonstracji, która miała miejsce w sobotę 28 marca i z towarzyszącej wydarzeniom akcji muralowej.

Wczoraj w Rożawie świętowano urodziny Abdullaha Öcalana, lidera i założyciela Partii Pracujących Kurdystanu, który od 1999 roku siedzi w tureckim więzieniu. Öcalan jest nie tylko założycielem PKK, ale również filozofem i twórcą ideologii rewolucyjnego ruchu kurdyjskiego. Promowane przez niego idee demokratycznego samozarządzającego się społeczeństwa, przewodnictwa kobiet w życiu społecznym, walce rewolucyjnej i ekologii stały się podstawą rewolucji w Północno-Wschodniej Syrii. Jego wsparcie dla samoorganizacji kobiet uczyniło go też patronem rewolucyjnego ruchu kobiecego, dlatego 4.04 to także urodziny rożawskich Kobiecych Jednostek Samoobrony YPJ.

Na cześć Öcalana i YPJ wczoraj w Rożawie odbywały się marsze i tańce, z obowiązkowym sadzeniem drzew.

OBIECUJĄ PRAWA, A WYSYŁAJĄ CZOŁGI

Maski w Syrii opadły. Podczas gdy reżim i dżihadystyczni władcy prawią o „jedności narodowej” i wydają dekrety „przyznające” Kurdom i Kurdyjkom prawa kulturowe, w rzeczywistości na miejscu trwa rzeź.

Kazano nam, pod presją USA, wycofać się w imię „gwarancji bezpieczeństwa”. Zastosowaliśmy się. Jaki był efekt? Gdy tylko nasze umocnienia zniknęły, wjechały czołgi. Porozumienia złamano w ciągu minut. W miejscach takich jak Deir Hafer nasz odwrót zamienił się w zasadzkę.

Nie dajcie się zwieść nowemu dekretowi prezydenta Ahmeda al-Sharaa. Propozycja, by pozwolić nam świętować Newroz, przy jednoczesnym porywaniu naszych aktywistów, nie jest wolnością – to alibi. Chcą pozwolić nam istnieć jako jednostkom, ale zniszczyć nas jako podmiot polityczny. Chcą wymazać Rożawę, bo udowadnia ona, że demokratyczna, wieloetniczna Syria jest możliwa.

Nie możemy pozwolić, by cierpieli w ciszy.

DOŁĄCZ DO NAS W WARSZAWIE:

piątek, 30 stycznia
13:00
Start: Ambasada USA (Al. Ujazdowskie 29/31)
Przemarsz pod Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Al. J. Ch. Szucha 23)
#SaveRojava #WarsawProtest #Kurdistan #Betrayal

Pisałyśmy też o atakach na osoby kurdyjskie w Niemczech. Wygląda na to, że Polska chce iść w ślady niemieckiego wymiaru niesprawiedliwości. W okolicach Newroz wzrosły ataki policji i tajnych służb na społeczność kurdyjską w Polsce.
Kilkanaście Kurdyjek i Kurdów w Krakowie i Warszawie było przepytywanych pod kątem poglądów politycznych i wsparcia dla PKK. Osoby były często przesłuchiwane w miejscach pracy oraz zapraszane na rozmowy do siedziby ABW. ABW chciałoby zrekrutować donosicieli w społeczości kurdyjskiej i dąży do zastraszenia mieszkających w Polsce Kurdyjek i Kurdów. Osoby te nie są przepytywane ze względu na swoje działania, ale wyłącznie ze względu na swoje pochodzenie etniczne. Jest to rasistowskie profilowanie, którego celem jest zastraszenie osób, które chcą celebrować swoją kulturę lub legalnie demonstrować sprzeciw wobec przemocy, która spotyka ich społeczność w innych krajach. Żadne z tych działań nie jest w Polsce nielegalne i nie powinno prowadzić do zastraszania i prześladowania przez policję i ABW!

W 2022 roku ponad 50 osób kurdyjskich zostało aresztowanych przez ABW pod zarzutem wspierania PKK, ich domy zostały przeszukane, telefony i inny sprzęt skonfiskowane. Wszystkie osoby zostały zwolnione bez zarzutów – ponieważ zarzuty były jedynie pretekstem do bezkarnego zastraszania.
W zatrzymaniach i przesłuchaniach brali udział funkcjonariusze tureckich tajnych służb MIT, które są znane z łamania praw człowieka oraz dokonywania zabójstw na ludności kurdyjskiej i opozycji politycznej.
Jesteśmy pewne, że również za tymi przesłuchaniami – nieprzypadkowo w czasie obchodów Newroz – stoi Ambasada Turcji i MIT.

Podajcię tę informację dalej, niech policja i ABW wiedzą, że patrzymy im na ręce.

(Jeśli znacie osoby kurdyjskie, które doświadczyły prześladowania i nękania ze strony polskich służb, prosimy o skontaktowanie ich z nami)

☀️Społeczność kurdyjska organizuje Newroz na otwartym powietrzu o 12.00 w Kawęczynie, w pięknym miejscu nad jeziorem. Wpadnijcie na tradycyjne tańce i wspólną zabawę!

🌞 W Szczecinie w sobotę i niedzielę szykuje się dużo wydarzeń w ramach Weekendu dla Rożawy!
📣 W sobotę zaczynamy o 14.00 od demonstracji „Brońmy Rewolucji Kobiet”:

https://www.facebook.com/events/1382704246956801/

🌸 o 16.00 spotkanie i dyskusja o aktualnej sytuacji w Rożawie i o tym, dlaczego w ogóle powinnyśmy się tym przejmować. Czego możemy się nauczyć z Rewolucji w Północno-Wschodniej Syrii i dlaczego jej przetrwanie ma znaczenie dla nas wszystkich – oraz czemu rewolucja nie jest na rękę globalnym mocarstwom.

https://m.facebook.com/events/3957795964356457/

☕ W niedzielę o 16.00 benefitowa Kuchnia Społeczna ze zbiorką na Kurdyjski Czerwony Półksiężyc. A do tego pokaz filmu „Kwitnące na pustyni” – który pokazuje samoorganizację kobiet arabskich w Rakce, niegdyś stolicy Państwa Islamskiego, potem prężnej części rewolucji, a obecnie znów pod kontrolą sił wrogich kobietom. Po filmie zapraszamy do dyskusji.

https://www.facebook.com/events/1147822180705828/

Zapraszamy! podajcie dalej!

Dołączamy do kampanii, której celem jest obrona Rewolucji Kobiet w Rożawie praz YPJ jako organizacji samoobrony, która stoi na straży demokratycznej Syrii i obrony praw i wolności, wywalczonych przez kobiety w ciągu 12 lat trwania rewolucji.

Przez swoją walkę, poświęcenia i zwycięstwa YPJ udowodniło że kobiety mogą bronić siebie i swojego społeczeństwa. Z sukcesem walczyły przeciwko fundamentalistycznym siłom takim jak ISIS i faszystowskie państwo turckie, z ich mizoginistyczną ideologią. YPJ był i pozostaje niezastąpionym przykładem feministycznej samoobrony.

Tylko razem i solidarnie możemy pokonać maczyzm i patriarchat, bo żadna z nas nie jest wolna, dopóki wszystkie nie jesteśmy wolne!
Wszstkie jesteśmy YPJ! #WeAreAllYPJ
Zobacz wywiad z Rojhilat Afrin, głównodowodzącą YPJ:

DKP/Birlik, DKP/BÖG, MKP, MLKP, TKEP/L oraz TKP-ML wystosowały oświadczenie, w którym odnoszą się do zagrożeń dla rewolucji w Rożawie. Zadeklarowały w nim: „Rewolucja w Rożawie należy do wszystkich uciskanych na świecie; będziemy jej bronić”. Sześć partii i organizacji rewolucyjnych wezwało wszystkie narody regionu i świata, a w szczególności ludność Turcji, do obrony rewolucji w Rożawie.

W oświadczeniu zwrócono uwagę na fakt, że imperialiści narzucają Bliskiemu Wschodowi nowy porządek. Stwierdzono w nim: „Imperializm amerykański i syjonistyczne państwo Izrael działają ze strategicznym celem przejęcia kontroli nad energią, jednym z podstawowych źródeł surowców kapitalistycznej produkcji, a także nad szlakami transportu tej energii do imperialistycznych metropolii oraz pogłębienia integracji kapitalistycznego rynku Bliskiego Wschodu z rynkiem imperialistycznym”.

Stwierdzono, że wraz z wojną z Iranem rozpoczął się nowy okres tworzenia sojuszy między imperialistami. Podkreślono, że HTŞ doszło do władzy w Syrii z zamiarem „zbudowania Syrii zintegrowanej z zachodnim imperializmem”.

Przypominając ludobójcze ataki na Alawitów, partie rewolucyjne oświadczyły: „Jedną z największych przeszkód, jakie stoją przed HTŞ – projektem Wielkiej Brytanii i USA – w budowie zintegrowanej Syrii, są Kurdowie i Kurdyjki oraz Demokratyczna Autonomiczna Administracja Północnej i Wschodniej Syrii”.
Oświadczenie zawierało następującą ocenę:

„Do czasu obalenia reżimu Asada obecność amerykańskiego imperializmu i sił koalicyjnych w Rożawie koncentrowała się głównie na likwidacji [tego reżimu]. Ramy relacji nawiązanych z Kurdami i Kurdyjkami oraz Rożawą zostały również ukształtowane przez strategiczny cel obalenia reżimu Assada, który wraz z Iranem stanowił ważną siłę w szyickiej osi oporu. W związku z tym Demokratyczna Autonomiczna Administracja Północno-Wschodniej Syrii, która ugruntowała swoją pozycję w Rożawie, musiała zostać zlikwidowana”.
Sześć partii rewolucyjnych przypomniało ataki na Rożawę, które rozpoczęły się w styczniu 2026 r., i dodało:
„Oczekiwania, jakie narosły wobec imperialistów w trakcie tego procesu, oraz polityczna forma procesu negocjacyjnego, ukształtowana zgodnie ze strategią »integracji demokratycznej«, początkowo doprowadziły do politycznego niezdecydowania w walce z tymi kompleksowymi atakami likwidacyjnymi. To polityczne niezdecydowanie znalazło oczywiście odzwierciedlenie również w działaniach sił zbrojnych i w istocie doprowadziło do tego, że HTŞ dotarło do bram Hesekê bez wdania się w poważniejszą wojnę. Rewolucja w Rożawie została skonfrontowana z groźbą unicestwienia. Podczas tego ataku utracono ważne pozycje. W tym momencie Demokratyczna Autonomiczna Administracja, wraz ze wszystkimi swoimi formami organizacyjnymi, rozpoczęła nowy opór”.

Zwracając uwagę na międzynarodową solidarność, jaka rozwinęła się wokół rewolucji w Rożawie, partie rewolucyjne stwierdziły: „Ataki HTŞ, które opiera się na zachodnim imperializmie i czerpie z niego siłę, trwają nadal, a ich celem jest zniszczenie wszystkich osiągnięć rewolucji w Rożawie”.
DKP/Birlik, DKP/BÖG, MKP, MLKP, TKEP/L oraz TKP-ML przypomniały, że brały udział w budowie i obronie rewolucji w Rożawie, i w swoim oświadczeniu podkreśliły następujące kwestie:
„Dziś rząd HTŞ, imperialiści, którzy torowali mu drogę, oraz reakcyjne państwa regionalne, przede wszystkim faszystowskie państwo tureckie, próbują jeszcze bardziej odsunąć rewolucję w Rożawie od podstaw autonomii administracyjnej, nie spełniając nawet wymogów porozumienia zawartego między HTŞ a Demokratyczną Administracją Autonomiczną.

W pierwszej ćwierci XXI wieku, na obszarze Bliskiego Wschodu – rozdrobnionego, wieloreligijnego, wielonarodowego, kapitalistycznego, teokratycznego i patriarchalnego, rządzonego przez faszystowskie mocarstwa – rewolucja w Rożawie rozpoczęła budowę demokratycznego, ludowego porządku wyzwolenia kobiet, opartego na dobrowolnej jedności narodów, i poczyniła na tej drodze znaczące postępy. Stała się domem dla rewolucjonistek i internacjonalistek, których serca biją w rytmie rewolucji i które dają świadectwo temu, że nowy świat jest możliwy”.

W oświadczeniu stwierdzono: „My, które wczoraj byłyśmy założycielkami Międzynarodowego Batalionu Wolności (IFB), powołanego w celu obrony Rożawy, oświadczamy, że również dziś solidaryzujemy się z rewolucją w Rożawie w tym samym duchu i z tym samym entuzjazmem”.
Oświadczenie kontynuowano następującym wezwaniem:

„Zwracamy się do wszystkich narodów regionu i świata, a zwłaszcza do ludności Turcji: w Rożawie doszło do rewolucji, która stworzyła wartości, za które warto umierać. Brońmy rewolucji w Rożawie! Zjednoczmy się wokół tej rewolucji! Podejmijmy walkę wszędzie tam, gdzie dochodzi do likwidacyjnych ataków na Rożawę! Walczmy przeciwko wszelkim formom politycznej i gospodarczej współpracy z HTŞ!

Ujawniajcie członków Państwa Islamskiego oraz wszelkie ich powiązania! HTŞ nie może przynieść narodom Syrii ani wolności, ani sprawiedliwości, ani dobrobytu. Nie zapominajcie i nie pozwólcie innym zapomnieć o tym ruchu i tej mentalności – o reakcyjnym tłumie, który plądruje każde miejsce, do którego się dostanie, w którym kobiety sprzedawane są na targach niewolników, a ludzkie ciała rozrywane są na strzępy!”.

Partie rewolucyjne stwierdziły: „Rewolucja w Rożawie jest oporem przeciwko temu wszystkiemu, a jednocześnie praktyką równego i wolnego życia”. Podkreśliły: „Z tego powodu obrona rewolucyjnych osiągnięć w Rożawie i walka o nie wszędzie – zarówno wczoraj, jak i dziś – jest wymogiem naszej internacjonalistycznej tożsamości rewolucyjnej”.
Wzywając do „podjęcia walki o ochronę osiągnięć rewolucji w Rożawie”, DKP/Birlik, DKP/BÖG, MKP, MLKP, TKEP/L i TKP-ML oświadczyły:

„Dziś musimy bronić wszystkiego, co rewolucyjne i postępowe, na każdym poziomie, i chronić to jak źrenicy oka. Spełnienie wymogów zjednoczonej walki antyfaszystowskiej i antyimperialistycznej jest naszym obowiązkiem wobec historii.

Rozszerzmy internacjonalistyczną solidarność rewolucyjną, aby chronić osiągnięcia rewolucji w Rożawie.
Zwracamy się do robotników i robotnic Turcji, uciskanych narodów tego kraju, a także do rewolucjonistów i rewolucjonistek i osób, którym zależy na postępie: najpoważniejszy atak na rewolucję w Rożawie przeprowadziło faszystowskie państwo tureckie. Obrona rewolucyjnych osiągnięć w Rożawie wymaga również rozszerzenia walki z faszyzmem i szowinizmem na każdym froncie. Wzmocnijmy solidarność z Rożawą na placach 1 maja!

1 maja wznieśmy walkę przeciwko imperialistycznej wojnie, ubóstwu i nędzy, zniewoleniu oraz patriarchatowi!”.

Na początku 2026 roku zaczęła się kolejna ofensywa skierowana przecwiko rewolucji w Północno-Wschodniej Syrii, a w szczególności przeciwko kobiecym instytucjom. W wyniku porozumienia integracyjnego podpisanego 29 stycznia przez Syryjskie Siły Demokratyczne z rządem tymczasowym Syrii, przyszłość YPJ pozostaje niepewna.
Od wybuchu rewolucji w Północno-Wschodniej Syrii i stworzenia Kobiecych Jednostek Samoobrony (YPJ), bojowniczki YPJ udowodniły, że kobiety mają prawo do samoobrony i mogą bronić siebie, swojej ziemi i swojego społeczeństwa.

Z inspiracji jednostkami YPJ w pozostałych siłach zbrojnych, które wspólnie tworzą Syryjskie Siły Demokratyczne (SDF), również powstały wyłącznie kobiece oddziały zbrojne. Przykładem mogą być asyryjskie Kobiece Siły Samoobrony Bethnahrain, będące częścią Syriackiej Rady Wojskowej, oraz Ormiańskie Kobiece Siły Samoobrony, będące częścią Batalionu Ormiańskiego.

W obliczu mizoginistycznego i fundamentalnie religijnego nastawienia rządu tymczasowego, nasze towarzyszki nadal bronią osiągnięć związanych z politycznym zaangażowaniem kobiet i ich samoorganizacją. Równocześnie domagają się rozpoznania prawa kobiet do samoobrony i integracji YPJ oraz pozostałych kobiecych sił zbrojnych do armii syryjskiej, aby bronić wartości demokratycznych rewolucji.

YPJ rozpoczęło kampanię w obronie i w wyrazie solidarności ze swoimi strukturami. Żeby dowiedzieć się więcej o ich żądaniach przeczytaj artykuł i dołącz do kampanii ##WeAreAllYPJ 9go maja!

Najnowszy odcinek Pocztówek z Rożawy o obchodach Jezydzkiego Nowego Roku – Czerwonej Środy.
W kolejnym odcinku więcej o Jezydach w Północno-Wchodniej Syrii.

W Północno-Wschodniej Syrii, gdzie mniejszości etnicznie przez dekady były poddawane asymilacji kulturowej i językowej przez reżim, jedną z największych zmian, które przyniosła rewolucja, było rozpoznanie języka kurdyjskiego i asyryjskiego obok arabskiego jako oficjalnych języków w instytucjach i jako języków nauczania w szkołach.

Syryjski rząd tymczasowy chce teraz ograniczyć używanie języka kurdyjskiego w szkołach do 2 godzin tygodniowo. Język asyryjski nie został zagwarantowany w żadnym wymiarze.

Zobacz, co mówi o tych zmianach Hannan Hussein ze Związku Nauczycielek i Nauczycieli.

Spotykamy Hannan Hussein, rzeczniczkę Związku Nauczycieli i Nauczycielek do spraw prawnych w regionie Cizîrê. Opowiada nam o historii i walce związanej z systemem edukacji w Rożawie.

Siedzimy w chłodnym budynku Komitetu Edukacji w Qamiszlo i pijemy razem herbatę. Słuchamy uważnie, gdy relacjonuje rozwój systemu szkolnego oraz mówi o tym, jak obecnie jest on atakowany przez syryjski rząd tymczasowy.

Gdy Arabska Wiosna dotarła w 2011 roku do Północno-Wschodniej Syrii, a grupy opozycyjne zaczęły jawnie się organizować, rozpoczęła się transformacja społeczna. Od tego czasu demokratyczne podejście do edukacji, które wcześniej było jak uśpione pąki, w pełni rozkwitło, a nowy system szkolny i edukacyjny został ustanowiony.

Nauczyciele i nauczycielki połączyły siły i opracowały nowe materiały dydaktyczne w różnych językach, w oparciu o pluralistyczne oraz demokratyczne wartości. Równie ważny był rozwój kształcenia grona pedagogicznego, programów nauczania, metod oraz dydaktyki. Proces ten nie został zakończony, lecz trwa do dziś. Międzynarodowe kontakty i wymiana z edukatorami i edukatorkami z całego świata znacząco go wzbogaciły. W ten sposób system edukacji rozwinął się i obecnie składa się z różnych komitetów oraz rad przypisanych do poszczególnych kantonów.

Hannan Hussein jest przewodniczącą Komitetu Kobiet, w którym reprezentuje kobiecy punkt widzenia. Komitet ten symbolizuje siłę i centralną rolę kobiet jako pionierek zmiany społecznej. Dzięki swojej trosce i wiedzy kobiety wnoszą znaczący wkład w wychowanie dzieci, przekazując cenne dziedzictwo wiedzy, opowieści i umiejętności. Edukacja obejmuje tutaj całe ludzkie życie oraz naturę.

Ta centralna rola kobiet znajduje się jednak pod rosnącą presją. Zawarte w styczniu porozumienie integrujące Rożawę z resztą Syrii ma na celu osłabienie demokratycznych wartości społeczeństwa oraz praw kobiet, a także wzmocnienie islamistycznej i patriarchalnej orientacji syryjskiego rządu tymczasowego.

Ponieważ kobiety stanowią centralną siłę społeczeństwa, ich udział w zadaniach administracyjnych, organizacyjnych i politycznych jest celowo ograniczany. Wykluczenie kobiecej perspektywy z edukacji, zgodnie z planami nowego rządu tymczasowego, oznaczałoby osłabienie, a nawet demontaż demokratycznej edukacji.

Hannan wyjaśnia, że organizacja oparta na komitetach ma zostać zasadniczo zniesiona i zastąpiona jednolitą, jednowymiarową strukturą. Do tej pory wszystkie komitety były reprezentowane przez współprzewodnictwo składające się z jednej kobiety i jednego mężczyzny. To osiągnięcie w zakresie równego uczestnictwa również zostałoby utracone wraz ze zniesieniem komitetów.

Opowiada, że budowanie tego systemu w trakcie ataków i przy niszczonej infrastrukturze nie było łatwym procesem. Brakowało dostępu do prądu i wody, a także budynków. Skutki tego były szczególnie widoczne w ostatnich miesiącach, po ciężkich atakach syryjskiego rządu tymczasowego i państwa tureckiego na regiony Rożawy. Do dziś w wielu szkołach nie odbywają się regularne lekcje, ponieważ budynki wciąż są wykorzystywane przez osoby wysiedlone przez wojnę na początku roku. W rezultacie dzieci dorastają w warunkach silnego stresu i traumy.

Kiedy mówimy o edukacji, zwłaszcza o edukacji szkolnej dzieci, mówimy o możliwości swobodnego rozwoju, prawie do nauki, kreatywności i inspiracji, prawie do rozwijania własnego potencjału, prawie do własnego języka oraz perspektywie niezależnej przyszłości.

Pod rządami reżimu Assada używanie kurdyjskiego i asyryjskiego jako języków nauczania w szkołach było zakazane. Dzieci, które w domu mówiły po asyryjsku lub kurdyjsku, musiały uczyć się arabskiego. Własny język odgrywa centralną rolę w rozumieniu kultury i w rozwoju tożsamości. Język tworzy tożsamość i służy zbiorowej pamięci.

Od czasu rewolucji i ustanowienia Demokratycznej Autonomicznej Administracji w Rożawie dzieci mogą uczyć się we własnym języku, a dzięki temu lepiej rozumieć swoją kulturę i historię. Trójjęzyczny system edukacji gwarantuje grupom ludności prawo do nauczania w języku macierzystym. Dodatkowe kursy językowe aktywnie przeciwdziałają zanikowi języków.

Jednak zakorzenienie kulturowe i prawo do własnej tożsamości nie są zgodne z polityczną orientacją syryjskiego rządu tymczasowego. Dlatego w ramach porozumienia integracyjnego dąży on do wprowadzenia arabskiego jako jedynego języka nauczania. Oznacza to asymilację i represje zamiast różnorodności.

Hannan mówi, że propozycja rządu tymczasowego, aby dopuścić prowadzenie jedynie dwóch godzin lekcyjnych tygodniowo w języku, bardzo przypomina jej regulacje obowiązujące pod rządami reżimu Assada. Są to te same mechanizmy, które prowadziły do tłumienia kurdyjskiej tożsamości.

Wyjaśnia również, że w szkołach w Damaszku kobiety mogą teraz uczyć wyłącznie dziewczęta, a mężczyźni wyłącznie chłopców. Oznacza to początek wprowadzania segregacji płciowej i dalsze utrwalanie struktur patriarchalnych.

Ponadto mówi o znaczeniu literatury, zauważając, że w ostatnich latach uczniowie i uczennice tworzyły własne biblioteki. Dzięki temu mogą czytać i poznawać opowieści o swoim kraju, kulturze, religii i tożsamości. Książki są dostępne dla wszystkich i można je wypożyczać. Również te biblioteki zostałyby zamknięte w ramach działań wprowadzanych przez rząd tymczasowy.

Na koniec Hannan wspomina, że większość szkół w Rożawie nosi imiona szehidów i szehidek, czyli osób poległych w walce o wolne i demokratyczne życie. Symbolicznie reprezentują one misję dalszego niesienia idei życia w pokoju. Ten ważny symbol również jest atakowany przez syryjski rząd tymczasowy, który zmienia nazwy szkół, a tym samym wymazuje kulturę pamięci.

Patrząc wstecz, Hannan widzi owoce wielu lat ciężkiej walki. Jest przekonana, że społeczeństwo będzie bronić tych osiągnięć i dalej je rozwijać. Obrona systemu edukacji oznacza zachowanie różnorodności społeczeństwa, różnorodności dzieci oraz ich kultury, religii, języka i tożsamości.

Jednym z pięciu filarów Ideologii Wyzwolenia Kobiet jest Organizacja. Wedle tej zasady organizacja łączy jednostki z kolektywem, pomysłami i celami. Organizowanie się oznacza branie odpowiedzialności za własne życie, ale również za życie kolektywu, jako że są one ze sobą połączone i nie można ich rozdzielić. Nasze towarzyszki zrozumiały, że bez organizacji nie uda się pokonać systemów opresji.

Na tej podstawie w 2005 roku założono Kongra Star (początkowo jako Yekitiya Star). Kongra Star powstała, żeby szerzyć świadomość, organizować i mobilizować kobiety w Rożawie, która była wówczas w większości kurdyjskim regionem w Syrii. Kongra Star była fundamentem początkowych etapów kurdyjskiej Rewolucji Kobiet w 2012 roku. Później stała się główną siłą ruchu wyzwolenia i samoorganizacji wszystkich kobiet żyjących na terytorium DAAPWS (Demokratycznej Autonomicznej Administracji Północno-Wschodniej Syrii), bez względu na ich pochodzenie. Kongra Star była przykładem i inspiracją dla stworzenia organizacji kobiet arabskich (Zenobia), która walczy o samostanowienie Arabek.

Kongra Star rozpoczęła swoją pracę podczas basistowskigo reżimu, organizując Kurdyjki w miastach i wioskach, działając oddolnie, odwiedzając każdy dom i każdą rodzinę. W tym okresie wiele kobiet z organizacji było więzionych, karanych i atakowanych; pomimo tego nie porzuciły swoich celów. Kiedy w 2012 roku wybuchła rewolucja w Rożawie, kobiety z Kongra Star stanęły na jej czele, napędzając przejmowanie instytucji i samoorganizowanie komitetów oporu. Po okrzepnięciu rewolucji, Kongra Star kontynuowała swoją pracę, dążąc do wprowadzenia demokratycznego konfederalizmu i postępu w wyzwoleniu kobiet w regionie. Jedną z głównych metod na osiągnięcie tych celów są kobiece komuny i komitety w regionie.

Podstawą organizacyjną systemu DAAPWS jest komuna. Komuny stoją na straży oddolnej demokracji. Komunę tworzą mieszkanki i mieszkańcy tej samej ulicy, osiedla czy wioski, zależnie od obszaru i populacji. Osoby członkowskie komun dyskutują i podejmują kolektywne decyzje, aby poprawić swoje materialne i intelektualne warunki życia w zgodzie z potrzebami społeczności. Kilka komun tworzy zgromadzenie gminy, kilka zgromadzeń gmin tworzy prowincję, kilka prowincji tworzy kanton, kilka kantonów tworzy region. W ten sposób system może się rozwijać, pomijając ograniczenia granic państwowych, za to dostosowując się raczej do realiów społecznych i geograficznych^[1].

Autonomiczne komuny kobiece odzwierciedlają ogólny system mieszany płciowo, ale skupiają swoje wysiłki na rozwijaniu praw, swobód i możliwości służących emancypacji kobiet w ich społeczności. Uczestniczą one z jednej strony w zebraniach wyłącznie dla kobiet, a z drugiej – w komitetach kobiecych w ramach ogólnych komun. Kongra Star odgrywa ważną rolę w tych zgromadzeniach, organizując i łącząc interesy oraz potrzeby kobiet z różnych wsi, miast i regionów. Ta podwójna rola z jednej strony zapewnia udział i rozwój propozycji z perspektywy kobiecej, a z drugiej, że stanowiska kobiet i ich potrzeby zostaną wzięte pod uwagę. Idąc dalej, z tego samego powodu kolejnym ważnym czynnikiem systemu organizacyjnego w Rożawie jest model współprzewodnictwa, który obowiązuje na wszystkich szczeblach administracji i gwarantuje, że wszystkie stanowiska przedstawicielskie są zawsze pełnione przez jedną kobietę i jednego mężczyznę.

Praktyczna praca komun jest organizowana poprzez komitety, które zajmują się różnymi dziedzinami życia; są one tworzone zgodnie z potrzebami społeczności. Komitety obejmują takie tematy jak polityka, sprawiedliwość społeczna, edukacja, samoobrona, samorząd lokalny i środowisko naturalne, gospodarka, dyplomacja, sztuka i kultura, zdrowie, media i sprawy społeczne. Kongra Star powiela te same komitety, aby wzmacniać i wpierać te kwestie w komunach z perspektywy kobiet.

System komun, podobnie jak system całego DAAPWS, jest żywym, ewoluującym organizmem. Z jednej strony kształtują go wydarzenia w regionie, w szczególności ataki, blokada gospodarcza i polityczna, inwazje lądowe i kryzys ekologiczny. Z drugiej strony system ten ewoluuje i zmienia się poprzez samą praktykę, poprzez metodę krytyki i samokrytyki, a Tekmil^[2] dostosowuje się do bieżących społecznych potrzeb w konkretnym momencie. Struktura komun jest głównym politycznym i organizacyjnym zobowiązaniem rewolucji, która podważa system państwowy i promuje autonomiczne i odpowiedzialne życie mieszkanek i mieszkańców.

Wraz z przejęciem przez syryjski rząd tymczasowy, pod przewodnictwem Ahmeda Al- Shaary i frakcji HTS (Hay 'at Tahrir al-Sham – przemianowany odłam Al-Kaidy w Syrii), struktura komun w regionach arabskich została rozwiązana. Większość kobiecych komun, komitetów i instytucji została zamknięta. Budynki biurowe i pomieszczenia związane z organizacjami wyłącznie kobiecymi zostały dosłownie zniszczone. Slogany głoszące równość i wolność kobiet zostały usunięte z ulic. Nieliczne organizacje, które przetrwały, działają mimo dotkliwych represji.

W przypadku terytoriów głównie kurdyjskich, organy te nadal działają, ale przyszłość pokaże, na jakich warunkach będą mogły kontynuować swoją pracę i w jakim stopniu zostaną uznane. Wśród żądań Kongra Star jest zachowanie systemu współprzewodnictwa i instytucji kobiecych, znaczące uczestnictwo kobiet na wszystkich szczeblach oraz uznanie praw kobiet w nowej konstytucji.

Żądania Kongra Star stoją w skrajnym kontraście ze stanowiskiem rządu tymczasowego, który systematycznie wyłącza kobiety z pozycji przedstawicielskich i nie uwzględnił równości płci w tymczasowej konstytucji.

Z tych wszystkich powodów wsparcie organizacji kobiecych na całym świecie ma kluczowe znaczenie dla obrony osiągnięć Rewolucji Kobiet i walki o poszanowanie praw i wolności kobiet w Syrii.

[1] Instytut Andrei Wolf; Woman, Life, Freedom, Volume 2; p. 177
[2] https://pozoga.noblogs.org/files/2026/04/Tekmil-1.pdf

Za nami weekend z filmami i dyskusjami. W ramach festiwalu „Kurdish Sun in Spring Warsaw” dyskutowałyśmy o kurdyjskich partyzantkach, filmach, kobiecej samoorganizacji w Iranie i Kurdystanie, ekologii, sytuacji ruchów protestu w Turcji i sytuacji Rewolucji Rożawskiej w Syrii.

W spotkaniach wzięły udział m.in.: irańska reżyserka Shahrzad Arshadi, filmoznawcy i filmoznawczynie: Ebrahim Barzegar, Fatma Edemen i Cem Koç, aktywistki: Cansu Yumuşak i Onur Yılmaz.

Po raz pierwszy w Polsce miałyśmy też okazję rozmawiać z kobietami pracującymi na rzecz Rewolucji w Północno-Wschodniej Syrii. O aktualnej sytuacji opowiadały nam Przewodnicząca Domu Kobiet w Qamiszlo: Behiya Murad, Przewodnicząca Komitetu Ekologii w mieście Qamiszlo Berîvan Omar i Cîhan Ayo, wykładowczyni Uniwersytetu Rożawy.

Na zakończenie pierwszego i drugiego dnia zaśpiewała dla nas kurdyjska śpiewaczka Pervin Kaplan.
Postaramy się niebawem wrzucić na nasz kanał na youtube nagrania wideo ze spotkań z polskimi podpisami.

Dołączyłyśmy do kampanii Women Defend Rojava (Kobiety Bronią Rożawy) dla wolnego i demokratycznego życia i w obronie osiągnięć Rewolucji Kobiet w Rożawie. Kampania zaczyna się dzisiaj, 21 kwietnia 2026.
 
Od początku ataku tymczasowego rządu Syrii oraz Turcji, 6 stycznia 2026, kobiety i kobiece instytucje są systematcznie celem ataków. Podczas maskar na początku roku kobiety były mordowane, torturowane i porywane. Kobiece instytucje były rabowane, niszczone, palone.

Te ataki zakorzeniają system, w którym kobiety są prześladowane, izolowane w domach i poddane ekstremalnej mizoginii. Ataki na kobiety są jedną z metod walki wojennej, której używa się, żeby zdławić całe społeczeństwo, siać strach i paraliżować przez atak na jego centrum – jego serce. Atak na kobiety to atak na całe społeczeństwo, wolne życie i wolną przyszłość.
 
Wraz z porozumieniem z 29 stycznia, które dotyczy zawieszenia broni oraz integracji Autonomicznej Administracji do struktur państwowych, wojna przeniosła się z okopów do politycznych salonów. Ale to nie oznacza, że zmieniła się mentalność tymczasowego rządu Syrii. Ci sami ludzie, którzy zaledwie kilka dni wcześniej mordowali kobiety, teraz rozdają w Rakce czarne nikaby i zasiadają do negocjacji. Porozumienie było koniczne, żeby zakończyć masakry i ludobójstwo.

Porozumienie oferuje możliwość zakorzenienia osiągnięć rewolucji w konstytucji, co miałoby wpływ na demokratyzację całej Syrii. Najtrudniejszymi kwestiami poruszanymi w czasie negocjacji są kobiece instytucje oraz prawa i założenia, które zostały wywalczone w Rewolucji Kobiet. Porozumienie dotyczy kwestii integracji wojska, zasobów, infrastruktury, ale nie wspomina nic o prawach kobiet. Konsekwencje porozumienia dla praw kobiet pozostają niepewne. Wiemy jednak, że osiągnięcia Rewolucji Kobiet, które zostały wygrane przez ponad 15 lat walki, nie zostaną porzucone. Opór kobiet w Rożawie jest zdecydowany.
 
W ramach kampanii będziemy prezentować różne sektory kobiecej samoorganizacji, poprzez artykuły i widea, w których kobiety z Rożawy będą opowiadać o aktualnej sytuacji wynikającej z porozumienia integracyjnego. Będą opisywać to, co udało im się zbudować przez ostatnie 15 lat i co teraz musi być obronione.

Biji şoreşa jinan (Niech żyje Rewolucja Kobiet)
 
Jin Jiyan Azadî — Kobiety, życie, wolność

Zaczynamy nową serię filmików, w których będziemy pokazywać od środka rewolucję w Północno-Wschodniej Syrii.
Postaramy się Wam przybliżyć życie codzienne i święta, instytucje, które teraz są zagrożone przez nowy rząd, miasta i wioski oraz różne grupy etniczne, które wspólnie żyją na tych terenach. Będą wywiady z mieszkankami i osobami pracującymi na rzecz rewolucji.
Filmiki znajdziecie tutaj, ale również na naszych kanałach na facebooku, Instagramie i Youtube.