iBestuur

De Tweede Kamer der Staten-Generaal heeft een duidelijke lijn getrokken: het DigiD-contract met Solvinity mag in 2028 niet worden verlengd als het bedrijf in Amerikaanse handen komt. Een motie van Kamerlid Kathmann en medeondertekenaars kreeg daarvoor een meerderheid.

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/kamer-zet-streep-door-verlenging-digid-contract-bij-overname

Als Barbara Kathmann haar tanden in een dossier zet, laat ze niet meer los. Door haar toedoen staat de overname van Solvinity bovenaan de agenda van de betrokken bewindspersonen. Dat ze soms als een lastpak wordt ervaren, hoort erbij. Hoewel? 'Als Big Tech me als lastpak ziet, beschouw ik het als een geuzennaam.' Waar ze soms wel moeite mee heeft, is dat ambtenaren haar misschien een lastpak vinden. 'Ik ben hun bondgenoot.'

@barbarakathmann@mstdn.social

Lees het interview:

https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/politiek-en-beleid/barbara-kathmann-wil-dat-mensen-onze-overheid-vertrouwen

De Tweede Kamer der Staten-Generaal heeft ingestemd met motie van Kamerlid Barbara Kathmann (GroenLinks/PvdA) waarin de regering wordt verzocht om binnen de ministeries zelf stresstests uit te voeren op het gebruik van buitenlandse clouddiensten.

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/tweede-kamer-stemt-in-met-stresstests-clouddiensten

De Duitse deelstaat Schleswig-Holstein behoort tot de koplopers van Europese overheden die hun afhankelijkheid van Amerikaanse technologiebedrijven daadwerkelijk afbouwen. Waar in Nederlandse lokale overheden niet verder durven te gaan dan pilots en voornemens, zijn de Duitsers al concreet bezig met een systematische migratie naar open source.

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/digitale-infrastructuur/hoe-schleswig-holstein-gecontroleerd-breekt-met-techreuzen

Een groep van zeven Nederlandse IT-bedrijven heeft zich verenigd in de Open Cloud Alliantie en presenteert een voorstel voor een soevereine cloudinfrastructuur voor de overheid. Het initiatief komt van Centric, Info Support, Intermax, KPN, Nebul, Previder en Uniserver, en wordt ondersteund door de Stichting Digitale Infrastructuur Nederland (DINL) en TNO.

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/digitale-infrastructuur/nederlandse-cloudbedrijven-lancerenplan-voor-overheidscloud

Er dreigt een situatie te ontstaan waarin een grote groep mensen geen toegang heeft tot hun bankrekening, DigiD en andere voorzieningen. Digitale veiligheid mag niet onbedoeld leiden tot uitsluiting van de digitale samenleving, betoogt Merit van Breukelen van Stichting Allemaal Digitaal.
https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/de-sociale-schaduwzijde-van-digitale-veiligheid

Ja, zegt Kamerlid Barbara Kathmann. Nee, zegt staatssecretaris Eerenberg. Eerst nog maar eens overleggen, zegt de staatssecretaris Aerdts.

#soevereiniteit #BigTech #Belastingdienst

@barbarakathmann@mstdn.social
@stasdigi@social.overheid.nl

Lees het artikel:

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/inkoop-en-aanbesteding/kan-de-belastingdienst-nog-terug

De keuzehulp Open Publiceren helpt bij het kiezen van het juiste bestandsformaat voor verschillende soorten overheidsinformatie. Deze online keuzehulp, een initiatief van @forumstandaardisatie@social.overheid.nl en @openstate@mastodon.nl , is volledig vernieuwd en staat vanaf woensdag online.
https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/informatiehuishouding/vernieuwde-keuzehulp-open-publiceren-online

Niet alleen overheden zitten in hun maag met hun digitale afhankelijkheden, ook voor hogeronderwijsinstellingen is digitale autonomie een belangrijk onderwerp. @utrechtuniversity@akademienl.social brengt de eigen kwetsbaarheden in kaart. Dat doet de universiteit met een zelf ontwikkelde meetlat, die andere organisaties vrij kunnen gebruiken.
https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/digitale-infrastructuur/universiteit-utrecht-ontwikkelt-meetlat-digitale-autonomie

De Tweede Kamer heeft deze week met ruime meerderheid uitgesproken dat het contract voor DigiD met Solvinity na 2028 niet mag worden verlengd als het bedrijf in Amerikaanse handen komt. De motie volgt op zorgen over een mogelijke overname door het Amerikaanse Kyndryl. Een aangenomen motie biedt echter geen garanties.

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/inkoop-en-aanbesteding/digid-motie-zet-kabinet-onder-druk-maar-uitvoering-onzeker

Nederlandse gemeenten werken aan een nieuwe collectieve overeenkomst met Microsoft na 2027. Dat bevestigt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Daarmee lijkt de samenwerking met de techreus voorlopig te worden voortgezet, terwijl de discussie over digitale autonomie binnen de overheid juist toeneemt.

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/inkoop-en-aanbesteding/nieuw-massacontract-microsoft-in-de-maak-voor-gemeenten

De overheid moet stoppen met datagedreven profilering bij de opsporing van fraude en criminaliteit. Dat stelt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme in een nieuwe voortgangsrapportage. Volgens de commissie botsen de gebruikte systemen fundamenteel met principes van de rechtsstaat en veroorzaken ze discriminatie, maatschappelijke schade en verlies van vertrouwen in de overheid.

Lees het artikel:

https://ibestuur.nl/data-en-ai/ethiek/staatscommissie-wil-direct-een-stop-op-dataprofilering

De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken erkent impliciet dat de beveiliging bij Logius helemaal niet op orde is, zo schrijft @brenno@mstdn.social

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/digid-aansluitingen-voldoen-aan-regel

De Nederlandse overheid heeft een eerste stap gezet richting meer digitale onafhankelijkheid met de softlaunch van code.overheid.nl, een nieuw centraal platform voor het ontwikkelen en publiceren van opensourcesoftware. Het platform ging afgelopen zondag live en bevindt zich momenteel in de pilotfase.

Lees het volledige artikel: https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/standaardisering/overheid-lanceert-pilot-voor-open-source-codeplatform

De Amerikaanse House Judiciary Committee heeft grote technologiebedrijven gedagvaard om hun communicatie met Europese autoriteiten over contentmoderatie en regelgeving te overhandigen. De stap maakt deel uit van een groeiend onderzoek naar de invloed van Europese wetgeving op online uitingen in de Verenigde Staten.

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/vs-dagvaardt-techbedrijven-om-communicatie-met-europa

Staatssecretaris Willemijn Aerdts benadrukt dat het gebruik van autonome AI-assistenten door overheden alleen onder strikte voorwaarden kan plaatsvinden. Belangrijke aandachtspunten zijn privacy, veiligheid, transparantie en het behoud van menselijke controle. Dat schrijft zij in antwoord op Kamervragen van Jantine Zwinkels van het CDA.

https://ibestuur.nl/data-en-ai/datagedreven-werken/kabinet-inzet-autonome-ai-door-overheid-vraagt-waarborgen

Het kabinet heeft een rapport over de risico’s van Amerikaanse clouddiensten tijdelijk van een overheidswebsite verwijderd vanwege onduidelijkheden in de interpretatie. Dat blijkt uit antwoordenvan staatssecretaris Aerdts (Economische Zaken en Klimaat) op Kamervragen.

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/kabinet-legt-uit-waarom-het-cloudrapport-verwijderde

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/inkoop-en-aanbesteding/nederlandse-cloudpartijen-ontevreden-over-duitse-deal

De keuze van het Rijk om in zee te gaan met STACKIT, de cloudtak van de Schwarz Group, zorgt voor ontevredenheid binnen de Nederlandse cloudsector. Brancheorganisatie Dutch Cloud Community stelt bij het FD dat binnenlandse aanbieders onvoldoende kans hebben gekregen om mee te dingen, terwijl de overheid juist inzet op het verminderen van afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen zoals Amazon, Microsoft en Google.

Vanwege de verslechterde geopolitieke situatie zijn de zorgen over Amerikaanse technologie bij de overheid groot. De Nederlandse overheid is op zowel rijksniveau als lokaal niveau grotendeels afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven. Welke concrete risico’s levert dat op? Hoogleraar Digitalisering en de democratische rechtsstaat Reijer Passchier en voormalig AIVD’er en cybersecurity-expert Ronald Prins schetsen risico’s aan de hand van enkele voorbeelden.

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/wat-kunnen-buitenlandse-inlichtingendiensten-met-onze-data

De Rijksoverheid heeft een raamovereenkomst gesloten met het Europese cloudleverancier STACKIT. Dat maakt het voor Rijksorganisaties mogelijk om onder gunstige voorwaarden gebruik te maken van Europese clouddiensten.
https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/digitale-infrastructuur/raamovereenkomst-rijk-van-kracht-voor-europese-cloud

De aanmelding voor de vijfde ontbijtsessie Wet open overheid (Woo) met staatssecretaris Eric van der Burg is geopend.
28 mei van 9.00 - 11.00 uur.
https://events.sijthoffmedia.nl/ontbijtsessiewoo2026

Een kritisch rapport over de voortgang van de Wet digitale overheid (Wdo). De digitale dienstverlening van de overheid zou veiliger, betrouwbaarder en toegankelijker worden. Maar na drie jaar is nog weinig vooruitgang geboekt, vooral veroorzaakt doordat het voorwaardelijk Stelsel Toegang nog steeds niet klaar is. Het verantwoordelijke ministerie van BZK moet volgens de rapporteurs meer de regie voeren en openheid geven in hun aanpak.

@minbzk@social.overheid.nl

Lees het artikel:
https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/dienstverlening/in-de-praktijk-haalt-de-wet-digitale-overheid-weinig-uit

Een nieuwsbericht in de categorie truth is stranger than fiction: een rechter bombardeerde jarenlang gemeenten met Woo-verzoeken om aan te tonen dat de Woo makkelijk kan worden misbruikt. Dit onthult onderzoeksjournalistiekplatform @FTM_nl@social.ftm.nl
https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/wetgeving/rechter-misbruikt-woo-om-punt-te-maken

Transparantie en openbaarheid staan bij Rijksambtenaren hoog in het vaandel, maar dagelijkse routines zijn er nog niet helemaal op aangepast. Blijkt uit onderzoek van RDDI.

#openoverheid #informatiehuishouding

@labrddi@bird.makeup @ictu@social.overheid.nl

Lees het artikel:
https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/informatiehuishouding/ambtenaar-gemotiveerd-maar-nog-zoekende-in-informatiebeheer

‘Wanneer halen jullie deze week het huisvuil op?’ Een medewerker van een klantcontactcenter heeft geen moeite om een gangbare vraag als deze te beantwoorden. Hoe brengen gemeentelijke chatbots het ervan af? Dat onderzochten communicatie-expert Wiep Hamstra en digitale toegankelijkheidsexpert Jules Ernst voor de tweede maal. Hun onderzoek uit juni 2025 bracht teleurstellende resultaten aan het licht. De nieuwe onderzoeksresultaten laten weinig verbetering zien.
https://ibestuur.nl/data-en-ai/toepassingen/chatbots-beantwoorden-10-procent-vragen-zelf-goed

Na jaren van onderinvestering gaan Europese landen aan de slag met de modernisering en digitalisering van hun militair apparaat. Daarvoor is veel geld beschikbaar. Maar dat is geen garantie voor succes. In Duitsland kampt een groot project, bekend als de Digitalisering van Landoperaties (D-LBO), ter waarde van twee miljard euro, met technische problemen, forse kostenstijgingen en groeiend wantrouwen in de politiek.

Lees het artikel:
https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/ict-projecten/veel-geld-leidt-niet-automatisch-tot-goede-resultaten

Onze kritieke infrastructuur wordt Chinees, en we staan erbij en kijken ernaar, schrijft Bart Groothuis. 95 procent van de Europese zonnepanelen, vier op de vijf omvormers en driekwart van onze grid-storage (batterijen) zijn Chinees. In de windsector maakt China een snelle opmars door producten aan te bieden voor soms de helft van de prijs.

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/van-russische-naar-chinese-afhankelijkheid

Vanwege de toegenomen aandacht voor digitale autonomie heeft @wijzijnrdi@bird.makeup een paper uitgebracht over het toezicht van de RDI op het gebruik van clouddiensten. De boodschap: cloudsoevereiniteit is geen wettelijke norm; digitale weerbaarheid is dat wél.
https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/digitale-veiligheid/rdi-autonomie-is-fundament-voor-weerbaarheid

Wie bij quantum vooral denkt aan futuristische quantumcomputers, loopt achter. Het toepassingsgebied is inmiddels veel breder. Voor Nederland en de overheid liggen er concrete kansen om maatschappelijke vraagstukken effectiever, sneller en veiliger aan te pakken. Tegelijk raakt quantumtechnologie direct aan strategische autonomie, digitale veiligheid en economische concurrentiekracht.

https://ibestuur.nl/data-en-ai/techniek/de-kansen-van-quantumtechnologie

Minder overheden stellen inloggen met DigiD verplicht, maar het aantal verplichte velden in Woo-formulieren neemt schrikbarend toe. Dit blijkt uit onderzoek van Expertisecentrum SPOON.

Lees het artikel:

https://ibestuur.nl/digitalisering-en-democratie/burgerparticipatie/drempel-voor-indienen-woo-verzoeken-nog-niet-geslecht

Open source is geen oplossing, het is een instrument dat zorgvuldig gebruik, realistische verwachtingen en structurele investering verdient.

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/inkoop-en-aanbesteding/opensource-het-idealisme-voorbij

Gaia-X kan volgens TNO een belangrijke katalysator worden in het soevereiniteitsdebat. Maar het is tegelijk een stukje van de puzzel. Een stukje dat een vaste plek moet krijgen in de ontwikkeling van een betrouwbare data-infrastructuur. Hoe dat precies in elkaar zit vertellen Berry Vetjens en Peter Verkoulen.

#GaiaX #data #soevereiniteit

Lees het hele artikel:

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/digitale-infrastructuur/hoe-gaia-x-kan-bijdragen-aan-soevereiniteit

De forse prijsverhogingen van 5% tot 33% van Microsoft voor Office 365 en Microsoft 365 hebben geen directe gevolgen voor de 321 gemeenten die deelnemen aan de gezamenlijke aanbesteding van de Amerikaanse techreus.

De VNG geeft in een reactie aan dat er momenteel gesproken wordt met Microsoft over een vervolg op de mega-aanbesteding, die komend jaar afloopt.

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/digitale-infrastructuur/gemeenten-gevrijwaard-van-microsoft-prijsstijgingen

De grote digitale transities, zoals AI, quantumcomputing, digitale weerbaarheid, vragen niet om meer regelgeving of losse innovatieprojecten. Ze vragen om duurzame ecosystemen waarin kennis, beleid en praktijk elkaar over langere tijd versterken.

Een artikel van Marcel Staring en Gerard Barkema:
https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/innovatie/digitale-autonomie-door-samenwerking

Het conflict tussen Anthropic en het Pentagon gaat niet over ethiek, maar over wie uiteindelijk beslist over wat er mag met technologie.

#AI #ethiek #contract

Lees het artikel:

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/inkoop-en-aanbesteding/zeggenschap-eindigt-waar-de-contracttermijn-begint

De Europese Commissie zet nadrukkelijk in op de ontwikkeling van een Europese leeftijdsverificatie-app om minderjarigen beter te beschermen online. Wat eerder nog vooral als politieke ambitie werd uitgesproken, krijgt nu concreet vorm in een officiële aanbeveling aan lidstaten.

https://ibestuur.nl/digitale-toekomst-eu/eu-wetgeving/europese-commissie-voert-tempo-op-bij-leeftijdsverificatie