Digitale Overheid

4 gemeenten en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zetten een concrete stap richting meer digitale autonomie binnen de publieke sector.

Zij werken mee aan een pilot om een Linux-gebaseerde werkplek en de samenwerkomgeving MijnBureau in de praktijk te toetsen. Dit doen zij onder de vlag van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS), in samenwerking met @minbzk@social.overheid.nl en SSC-ICT.

Lees verder: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws-nds/gemeenten-verkennen-autonome-digitale-werkomgeving/.

De Rijksoverheid heeft een raamovereenkomst gesloten met het Europese cloudplatform STACKIT.

Dit betekent dat er nu een concreet Europees cloudalternatief is. Hierdoor wordt de digitale autonomie van Nederland versterkt én afhankelijkheden verkleind. De eerste mensen maakten kennis met het dienstenaanbod van STACKIT tijdens het SLM Connects: STACKIT Launch Event op 21 april.

Lees verder: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/rijksoverheid-sluit-deal-met-europees-cloudplatform-stackit/.

Nederland moet zelf de baas worden over digitale toekomst

Soevereiniteit is een breed begrip dat nog veel vragen oproept. Is een Nederlands datacentrum dat draait op buitenlandse hardware soeverein? Dreigt bij alleen Europees inkopen een risico van Europese afhankelijkheid? Voor deze en nog veel meer vragen was ruimte genoeg op het iBestuur-congres Soevereiniteit en Overheid in Amsterdam. Lees verder: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws-nds/nederland-moet-zelf-de-baas-worden-over-digitale-toekomst/

Het nieuwe Internetdomeinbeleid Rijksoverheid is vastgesteld

Vergeleken met het oude domeinnaambeleid zijn beleidsafspraken gestructureerd en ook strikter geformuleerd, zoals het ‘nee, tenzij-principe’ rondom de aanvraag van nieuwe domeinen.
Verder bevat het beleid richtlijnen voor hoe om te gaan met afwijkingen. En zijn de taken en verantwoordelijkheden van de domeinliaison duidelijker beschreven.

Lees meer: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/internetdomeinbeleid-rijksoverheid-vastgesteld/

Heb jij een projectvoorstel om de digitale overheidsdienstverlening slimmer, toegankelijker en gebruiksvriendelijker te maken? Ook in 2026 kun je weer een financiële bijdrage aanvragen uit het Innovatiebudget Digitale Overheid. Je kunt een aanvraag indienen van maandag 2 maart tot en met 31 maart 2026.
➡️ Lees meer: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/innovatiebudget-digitale-overheid-beschikbaar-in-2026/

AI en open source, hoe zit dat?

Hoe open is AI? Kunnen AI-taalmodellen open source zijn? En wat is er mogelijk, ook qua Europese wetgeving? Marlena van Ooijen, AI- en open source-expert bij Logius, vertelt er in een interview met Opensourcewerken meer over.

Lees het artikel: https://www.digitaleoverheid.nl/achtergrondartikelen/ai-en-open-source-hoe-zit-dat/.

@opensource@social.overheid.nl

Op NORA Online zijn nieuwe handreikingen gepubliceerd over standaarden voor federatief datadelen. De handreikingen geven organisaties meer inzicht in deze standaarden. Ze laten zien welke rol de standaarden spelen binnen het Federatief Datastelsel (FDS) en hoe ze samenhangen.

Waarom, en voor wie, zijn deze nieuwe handreikingen belangrijk? Wat kunnen ze in de praktijk betekenen voor organisaties? En: waar kun je die nieuwe handreikingen vinden?

Lees ons nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/meer-inzicht-in-standaarden-voor-datadelen/

Het European Digital Infrastructure Consortium (EDIC) voor Digital Commons is van start gegaan met de eerste projecten. Daarmee wordt de Europese samenwerking rond open digitale infrastructuur verder versterkt. ➡️ Lees het hele nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/edic-digital-commons-start-eerste-projecten/

Succes Algoritmeregister mede dankzij Amsterdam

Er zijn inmiddels meer dan 1.300 algoritmes gepubliceerd door meer dan 500 deelnemende overheidsorganisaties. Daarmee bereikte het landelijke Algoritmeregister afgelopen jaar een belangrijke mijlpaal.

Dat succes is onder meer te danken aan de rol van de @gemeenteamsterdam@social.amsterdam.nl: al jaren koploper en inspiratiebron op het gebied van algoritmische transparantie.

Lees op onze website het hele artikel over het Algoritmeregister: https://www.digitaleoverheid.nl/achtergrondartikelen/succes-algoritmeregister-mede-dankzij-amsterdam/

ZO! ga je om met de antimisbruikbepaling

De nieuwe handreiking ‘ZO! ga je om met de antimisbruikbepaling’ helpt bestuursorganen bij het omgaan met (vermoedelijk) misbruik of oneigenlijk gebruik van de Wet open overheid (Woo).
De Woo regelt het recht op toegang tot informatie van de overheid. Maar misbruik van dat recht is niet wenselijk. Lees hoe en wat: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/zo-ga-je-om-met-de-antimisbruikbepaling/

Opfrisser: hoe digitaal weerbaar ben jij?

De verplichte opleiding Digitale weerbaarheid bevat nu ook een opfrismodule. Zo houd jij je kennis up-to-date en behaal je binnen een halfuur een nieuw certificaat.

Lees verder: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/opfrisser-hoe-digitaal-weerbaar-ben-jij/.

@minbzk@social.overheid.nl @radio@social.overheid.nl

WRR start onderzoek naar (om)scholing

Door technologische innovatie veranderen de eisen van de arbeidsmarkt snel. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) onderzoekt nu hoe (om)scholing beter kan aansluiten bij ontwikkelingen als AI.
Lees meer: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/wrr-start-onderzoek-naar-omscholing/

@wrrdenktank@bird.makeup

3 standaarden datadeling verplicht voor de overheid

Het afgelopen half jaar zijn 3 standaarden verplicht gesteld binnen de overheid en opgenomen in de ‘pas toe leg uit-lijst’ van Forum Standaardisatie: NL-SBB, NL GOV CloudEvents en FSC (Federatieve Service Connectiviteit). Met deze stap is de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) weer wat rijker, en dat helpt overheden bij het inrichten van hun digitale dienstverlening.

➡️ Lees meer in het nieuwsbericht:
https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/3-standaarden-datadeling-verplicht-voor-de-overheid/

BIO2 versie 1.3 is gepubliceerd in de Staatscourant en vervangt eerdere versies. De update sluit beter aan op de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en verduidelijkt maatregelen.

Lees verder: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/bio2-versie-1-3-voor-alle-overheidslagen/.

Raadswijzer ondersteunt bij aanpak online criminaliteit

Om gemeenten te helpen online criminaliteit structureel aan te pakken, lanceert de VNG de Raadswijzer Weerbaarheid online criminaliteit. Deze nieuwe handreiking biedt gemeenteraadsleden inzicht in de problematiek en concrete handvatten om digitale weerbaarheid stevig te verankeren in lokaal beleid.

Meer weten? Check het nieuwsbericht op digitaleoverheid.nl https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/raadswijzer-ondersteunt-bij-aanpak-online-criminaliteiten-bij-aanpak-online-criminaliteit/ #digitaleoverheid #cybersecurity

Phishing is 1 van de grootste vormen van online criminaliteit. Publieke en private partijen hebben daarom samen een nieuwe aanpak getest, in de pilot ‘Anti Phishing Shield’. En deze aanpak werkt.

Sinds de start in juli 2025 zijn ruim 2 miljoen pogingen om phishing- en frauduleuze websites te bezoeken geblokkeerd, onder een groep van ruim 200.000 gebruikers.

Lees meer over de Anti Phishing Shield in ons nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/pilot-voorkomt-2-miljoen-phishingbezoeken/

Vanaf vandaag, Document Freedom Day 2026, is de vernieuwde keuzehulp Open Publiceren beschikbaar. Dit helpt bij het kiezen van het juiste bestandsformaat of de beste documentstandaard om open en leveranciersonafhankelijk te publiceren. Aan de hand van een serie korte vragen ontvang je advies. Dit advies volgt hierbij wet- en regelgeving. Het helpt ook bij het vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar publiceren van informatie.

Lees meer op onze website: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/keuzehulp-open-publiceren-volledig-vernieuwd/

Rules as Code-actieagenda gepresenteerd

Tijdens het Rules as Code Europe Congres 2026 is een nieuwe meerjarige actieagenda gepresenteerd. Deze agenda moet de komende jaren richting geven aan de verdere ontwikkeling, samenwerking en opschaling van machine‑leesbare regelgeving in Europa.

Meer weten of de actieagenda inzien? Mail naar rules-as-code@ictu.nl of check het nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/rules-as-code-actieagenda-gepresenteerd/ @minbzk@social.overheid.nl

Bij het kiezen van clouddiensten spelen vragen over controle, afhankelijkheid en databeheer een grote rol. De Dienst ICT Uitvoering (DICTU) ontwikkelde daarom een toetsingsinstrument dat helpt om inzicht te krijgen in de kenmerken en risico’s van een clouddienst.
➡️ Lees meer: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/nieuw-hulpmiddel-voor-cloudkeuzes-overheid/

Rijksmedewerkers weten steeds beter waar ze informatie kunnen vinden en hoe ze ermee om moeten gaan. Leidinggevenden sturen ook beter op het omgaan met overheidsinformatie. Maar er is zeker nog ruimte voor verbetering.

Dit blijkt uit het flitspanelonderzoek van RDDI (Rijksprogramma voor Duurzaam Digitale Informatiehuishouding) en @ictu@social.overheid.nl in opdracht van het Programma Open Overheid.

Lees ons nieuwsbericht over het onderzoek ‘Wat is uw rol in een open overheid’:
https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/rijksmedewerkers-gaan-beter-om-met-overheidsinformatie/

Doe je ook mee met de Week van Grip op Informatie?

Van 9 tot en met 16 april 2026 organiseert de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) voor de 13e keer de Week van Grip op Informatie. Deze week staat in het teken van informatiebeheer, actieve openbaarmaking en digitale duurzaamheid. https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/doe-je-ook-mee-met-de-week-van-grip-op-informatie/

De Eerste Kamer heeft op 12 mei ingestemd met de nieuwe Archiefwet. Daarmee zet de overheid een belangrijke stap naar beter digitaal informatiebeheer en meer transparantie. 📁

De nieuwe Archiefwet treedt op 1 januari 2027 in werking. Wat verandert er precies en wat betekent dit voor overheidsorganisaties?

Lees ons nieuwsbericht op Digitale Overheid: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/nieuwe-archiefwet-aangenomen-2/

Morgen verschijnt weer onze nieuwsbrief.

Met dit keer berichten over:
- open source codeplatform voor de overheid;
- bits en beleid, dialoog tussen leiders van nu en de toekomst;
- Rijksoverheid sluit deal met Europees cloudplatform.

En meer nieuws en artikelen. Benieuwd? Abonneer je op de Digitale Overheid nieuwsbrief: https://www.digitaleoverheid.nl/schrijf-je-in-voor-de-nieuwsbrief/.

De digitale weerbaarheid van Nederland is geen bijzaak meer maar pure noodzaak. Dat was 30 oktober de centrale boodschap tijdens de @Logius@social.overheid.nl Roadshow in Hilversum, waar overheden en bedrijven samenkwamen om te praten over de toekomst van een veilige digitale overheid.

Met het thema ‘Digitale weerbaarheid, van bijzaak naar noodzaak’ liet de Roadshow zien dat de urgentie groot is, maar ook dat Nederland beschikt over kennis, samenwerking en daadkracht om de digitale veiligheid te versterken.

Alle hulpmiddelen rondom openbaar maken handig op een rij

Hoe schrijf je voor openbaarheid, waar bestaat actieve openbaarmaking ook alweer uit en wat zijn de 17 informatiecategorieën? Openbaar maken en de Wet open overheid (Woo) vragen om voldoende kennis en de juiste acties. Daarom deelt het programma Open Overheid in samenwerking met RDDI een handig overzicht met allerlei hulpmiddelen.

Lees het bericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/alle-hulpmiddelen-rondom-openbaar-maken-handig-op-een-rij/. Of bekijk direct de verzamelpagina: https://www.open-overheid.nl/onderwerpen/openbaar-maken/hulpmiddelen-openbaar-maken.

Consultatie Uitvoeringswet AI-verordening van start

Staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) heeft de uitvoeringswet AI-verordening op 20 april in internetconsultatie gebracht en de Tweede Kamer geïnformeerd. Het wetsvoorstel is tot en met 1 juni 2026 (online) opengesteld voor consultatie. Iedereen kan reageren op de internetconsultatie via rijksoverheid.nl.

Lees het gehele nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/consultatie-uitvoeringswet-ai-verordening-van-start/

Bits en beleid: dialoog tussen leiders van nu en de toekomst

In de nieuwe podcast 'Bits en beleid' spreekt een jonge ambtenaar met een ervaren collega. Ze delen ideeën rondom de digitale transitie van de overheid. Wat werkt en wat niet? Lees meer: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/bits-en-beleid-dialoog-tussen-leiders-van-nu-en-de-toekomst/
@radio@social.overheid.nl

Martijn de Hamer, waarnemend Chief Information Security Officer (CISO) Rijk, en Jos Rippe, projectleider Digitale weerbaarheid, vertellen meer over de Basisopleiding digitale weerbaarheid die is ontwikkeld.

Want waarom is het doen van een opleiding zo belangrijk? Wat kun je verwachten? En wat is er nieuw?

Lees het achtergrondartikel: https://www.digitaleoverheid.nl/achtergrondartikelen/het-kan-iedereen-overkomen-dat-het-een-keer-misgaat/.

Van plannen naar praktijk: eerste overheden doen mee aan pilot datavolwassenheid

Veel overheden willen datagedreven werken, maar hoe doe je dat? Waar begin je? En wat vraagt de transitie naar een datavolwassen organisatie van je manier van werken en van je collega’s?

Die vragen staan centraal in een pilot die het programma Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS) de komende maanden organiseert, samen met deelnemende overheden.

Lees hier meer over de pilot: https://realisatieibds.nl/news/view/4f280a61-ee0f-423d-9a3e-a240be27fc23/van-plannen-naar-praktijk-eerste-overheden-starten-met-pilot-datavolwassenheid

Handreiking Digitaliseringswetgeving voor provincies

Het IPO heeft deze handreiking gepubliceerd. Het biedt provincies een overzicht van de inhoud, ontwikkelingen, tijdlijnen en impact van digitaliseringswetgeving.

Lees het nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/handreiking-digitaliseringswetgeving-voor-provincies/.

Model toegankelijkheidsverklaring vastgesteld. Zonder actuele toegankelijkheidsverklaring voldoen websites en apps niet aan de wet. Ontdek wat er verandert en wat overheidsorganisaties moeten regelen voor 1 oktober 2026.
➡️https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/model-toegankelijkheidsverklaring-vastgesteld/

Ervaringen uit de praktijk met ethisch instrument DEDA

Om de ethische kanten van de inzet van drones te onderzoeken, ging Wetterskip Fryslân aan de slag met het instrument DEDA (De Ethisch Data Assistent). Want hoe houd je daarbij rekening met thema’s als privacy en transparantie?

Op DigitaleOverheid.nl publiceerden we een bewerking van ‘Data-ethiek in de lucht: Wetterskip Fryslân over drones’ uit het IBDS Magazine: https://www.digitaleoverheid.nl/achtergrondartikelen/ervaringen-uit-de-praktijk-met-ethisch-instrument-deda/

@wetterskip@bird.makeup

Verantwoord datagebruik vraagt om inzet dataprofessionals, bestuurders en politici. Er wordt al volop aan deze opgave gewerkt. Politiek, bestuur én dataprofessionals spelen allemaal een rol in de transitie die hiervoor gaande is.

Een rol die verdergaat dan techniek alleen: het draait ook om verbinding met ketenpartners en bestuur. Tijdens de IBDS Stelseldag gingen 4 Chief Data Officers (CDO’s) hierover met elkaar in gesprek.

Lees het artikel: https://www.digitaleoverheid.nl/achtergrondartikelen/het-wordt-tijd-dat-we-kiezen-en-uitvoeren/

De broncode van de achterliggende software van DigiD is door @Logius@social.overheid.nl gepubliceerd. De openbaarmaking is in lijn met het kabinetsbeleid voor een transparante overheid.

Lees het nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/logius-maakt-tweede-deel-broncode-digid-openbaar/.

Het móet nog niet, maar het kán natuurlijk al wel: het actief openbaar maken van de overige verplichte informatiecategorieën (tranche 2).

Met de 5 microlearnings van het Leerhuis Informatiehuishouding leer je in een paar minuten precies wat je moet weten van een Woo-informatiecategorie én de weg naar werkdefinities en de hulpmiddelen.

De microlearnings voor de meeste informatiecategorieën van tranche 2 staan nu online: https://www.informatiehuishouding.nl/actueel/nieuws/2026/03/04/microlearnings-goed-op-weg-met-actieve-openbaarmaking

De NDS-Raad stopt per direct, dat heeft staatssecretaris Willemijn van Aerdts (ministerie van EZK) maandag laten weten aan de Tweede Kamer.

De staatssecretaris sprak haar waardering uit voor de inzet, kennis en expertise van de leden in de NDS-Raad. En voegde toe dat haar keuze niets verandert aan haar inzet op de NDS en de samenwerking in het Bestuurlijk Overleg Digitalisering.

Lees het hele nieuwsbericht: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/nds-raad-stopt/

“Digitale weerbaarheid en autonomie zijn voorwaarden om de overheid ook in een steeds digitalere samenleving goed te laten functioneren.”

Binnen de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) is het versterken van deze onderwerpen dan ook 1 van de 6 prioriteiten.

Het aanjaagteam op deze prioriteit staat onder leiding van Maarten Jonker, CIO van de Dienst Toeslagen bij het Ministerie van Financiën. Lees het interview met hem op digitaleoverheid.nl: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws-nds/het-gaat-niet-meer-om-waarom-maar-om-hoe/

Phishing kan grote gevolgen hebben voor organisaties. Maar hoe herken je het? Wat is spearphishing? En hoe kun je als organisatie weerbaarder worden?

Het @NCSC_NL@social.overheid.nl zet de belangrijkste informatie over phishing op een rij en via een quiz kun jij je kennis testen: https://www.ncsc.nl/phishing/aan-de-slag-tegen-phishing.

De Auditdienst Rijk introduceert een vernieuwd IT General Controls (ITGC)-kader.

Dit kader maakt de belangrijkste beheersmaatregelen inzichtelijk. Deze maatregelen helpen organisaties te voldoen aan de wet- en regelgeving én maken hen weerbaarder.

In 2017 ontwikkelde de Auditdienst Rijk al een ITGC-kader om de IT-werkzaamheden bij jaarrekeningcontroles te standaardiseren. Met de komst van de BIO2 is dit kader vernieuwd.

Lees verder: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/vernieuwd-itgc-kader-voor-praktisch-inzicht-in-it-beheer/.

Classificeren met de Wet digitale overheid: een praktijkverhaal

Wat vraagt classificeren onder de Wdo in de praktijk? Waterschap Rivierenland laat zien hoe zij tot een passend betrouwbaarheidsniveau kwamen, soms met discussie.

Lees het artikel: https://www.digitaleoverheid.nl/achtergrondartikelen/classificeren-met-de-wet-digitale-overheid-praktijkverhaal/

@wsrivierenland@bird.makeup

Maand van de Digitale Fitheid bestaat 5 jaar!

In maart staat een uitgebreid programma klaar voor iedereen die zijn digitale vaardigheden wil versterken. Van webinars en wandelingen tot workshops en een nieuw RADIO College: er is voor ieder wat wils.

Meer informatie en het volledige programma staan op de website van RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid (RADIO) https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/maand-van-de-digitale-fitheid-bestaat-5-jaar/ #leren #digitaleoverheid